VNN, 1/7/03
"Vo+'i tu+ ca'ch mo^.t Linh mu.c, to^i xin ba`y to? la^.p tru+o+`ng:
Kho^ng ai co' the^? tin lo+`i gia?ng ve^` Ti`nh Ye^u Chu'a cu?a mo^.t
Linh mu.c khi ngu+o+`i ta tha^'y vi. Linh mu.c ddo' cha(?ng mo^.t
chu't quan ta^m dde^'n su+. cu`ng kho^? cu?a nhu+~ng ngu+o+`i kha'c,
ye^n la(.ng tru+o+'c ca?nh ba^'t co^ng, tru+o+'c tie^n la` cu?a chi'nh
ddo^`ng ba`o mi`nh".
Lo+`i gio+'i thie^.u cu?a VNN: Hoa`n ca?nh ddau thu+o+ng va` nghie^.t
nga~ cu?a DDa^'t nu+o+'c dda~ khie^'n cho nhie^`u Linh Mu.c Vie^.t Nam
pha?i li`a xa Xu+' dda.o, tu+` bie^.t con chie^n, ra ddi to+'i nhu+~ng
phu+o+ng tro+`i xa la.. Lao ddao trong nhu+~ng phu+o+ng tro+`i kho^ng
he^` ddu+o+.c no'i to+'i trong 7 na(m DDa.i Chu?ng vie^.n a^'y, pha?i
cha(ng nhu+~ng Linh Mu.c na^`y dda~ tu+. co+?i a'o do`ng? dda~ tu+`
cho^'i bo^?n pha^.n Linh Mu.c? Chie^'n tranh, Thu` ha^.n, Tham nhu~ng,
Ba'n nu+o+'c, DDo^.c ta`i, Ba^'t co^ng, Tu` dda`y... nga^`n a^'y
tha'ch thu+'c va` kho^? na.n pha?i cha(ng la` ddoa.n ddu+o+`ng Nu'i
So. ma` ca'c Linh Mu.c Vie^.t Nam pha?i vu+o+.t qua? Nhu+~ng ddau
thu+o+ng va` ma^'t ma't lo+'n lao cu?a Da^n to^.c va` DDa^'t nu+o+'c
Vie^.t Nam co' thu+.c su+. la` nhu+~ng quan ta^m cu?a ca'c Linh Mu.c
Vie^.t Nam kho^ng? v.v...Nha^n di.p chua^?n bi. ra ma('t ta^.p Bu't
Ky' TO^I PHA?I SO^'NG, da^`y 650 trang, va`o cuo^'i na(m 2003, Linh
Mu.c Nguye^~n Hu+~u Le^~, Ta'c gia?, dda~ u+u a'i da`nh cho ha~ng
tho^ng ta^'n VNN cuo^.c Pho?ng va^'n dda(.c bie^.t sau dda^y do pho'ng
vie^n Vo~ Trie^`u So+n thu+.c hie^.n. Xin ki'nh mo+`i Quy' vi. theo
do~i.
oOo
So+ lu+o+.c tie^?u su+? Linh Mu.c Andrew Nguye^~n Hu+~u Le^~:
Sinh na(m 1943 ta.i Bu+ng Tru+o+`ng, mo^.t la`ng que^ nghe`o thuo^.c
qua^.n Vu~ng Lie^m, ti?nh Vi~nh Long. Con u't cu?a mo^.t gia ddi`nh
no^ng da^n go^`m 6 anh chi. em.
Thu. phong Linh Mu.c na(m 1970 ta.i Sa`i Go`n. Phu.c vu. ta.i ca'c
Xu+' dda.o Ho`a Kha'nh (Sa DDe'c), Ca'i DDo^i (Long Toa`n, Tra` Vinh),
Nha` Tho+` Chi'nh To`a Vi~nh Long. Tha'ng 7.1975, la`m Cha So+? Xu+'
dda.o La Ma~ (Be^'n Tre).
Cuo^'i tha'ng 5.1976, bi. CSVN ba('t trong vu`ng ru+`ng nu'i DDu+'c
La^.p (Qua?ng DDu+'c) khi ti`m ddu+o+`ng lie^n la.c vo+'i ca'c nho'm
pha?n kha'ng trong vu`ng bie^n gio+'i Campuchia. Bi. giam ta.i nhie^`u
tra.i giam o+? mie^`n Nam nhu+ Ban Me^ Thuo^.t, Phan DDa(ng Lu+u (Gia
DDi.nh), Z 30D (Long Kha'nh). Bi. dda`y ra Ba('c tha'ng 4.1977 va`
tie^'p tu.c bi. giam o+? ca'c tra.i Nam Ha` (Ha` Nam Ninh), Quye^'t
Tie^'n (tu+'c Co^?ng Tro+`i, Ha` Giang), Thanh Ca^?m (Thanh Ho'a) va`
cuo^'i cu`ng tro+? la.i Nam Ha`.
DDu+o+.c pho'ng thi'ch tha'ng 7.1988 tu+` mie^`n Ba('c. Vu+o+.t bie^n
qua nga? Campuchia dde^'n Tha'i Lan (Tra.i Banthat) tha'ng 1.1989.
Giu+~a na(m 1990, ddi.nh cu+ ta.i Ta^n Ta^y Lan theo lo+`i mo+`i cu?a
DDu+'c Gia'm Mu.c Auckland: Denis Browne, dde^? phu. tra'ch Co^.ng
DDo^`ng Co^ng Gia'o Vie^.t Nam ta.i dda^y.
Na(m 1992, ngoa`i nhie^.m vu. To^n gia'o, Linh Mu.c Nguye^~n Hu+~u
Le^~ ba('t dda^`u da^'n tha^n va`o con ddu+o+`ng tranh dda^'u cho
Nha^n quye^`n ta.i Vie^.t Nam. Linh Mu.c dda~ ddi ga(.p go+~ va` no'i
chuye^.n vo+'i ddo^`ng hu+o+ng cu~ng nhu+ va^.n ddo^.ng vo+'i Chi'nh
phu? va` Quo^'c ho^.i ca'c nu+o+'c tre^n the^' gio+'i nhu+ My~,
Canada, mo^.t so^' nu+o+'c A^u Cha^u va` U'c Cha^u.
Hie^.n Linh Mu.c va^~n ddang phu. tra'ch Co^.ng DDo^`ng Co^ng Gia'o
Vie^.t Nam ta.i Auckland va` la` Gia'm DDo^'c DDie^`u Ha`nh U?y Ban
Quo^'c Te^' Tu+. Do To^n Gia'o Cho Vie^.t Nam (ICRFV: International
Committee for Religious Freedom in Vietnam).
VNN: Con ra^'t vui mu+`ng ga(.p la.i Linh Mu.c tre^n die^~n dda`n
na^`y, va` cu~ng ra^'t sung su+o+'ng ddu+o+.c Linh Mu.c gu+?i cho xem
ba?n tha?o cu?a ta^.p Bu't Ky' To^i Pha?i So^'ng. Xin Linh Mu.c cho
bie^'t ly' do na`o dda~ khie^'n Linh Mu.c vie^'t Bu't Ky' na^`y va`
ta.i sao la.i la^'y dde^` tu+.a To^i Pha?i So^'ng?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Tru+o+'c he^'t, to^i ra^'t vui mu+`ng ddu+o+.c
co' di.p le^n tie^'ng tre^n he^. tho^'ng tho^ng tin VNN dde^? gu+?i
lo+`i cha`o tha^n a'i dde^'n ta^'t ca? ba` con thu+o+ng me^'n, nha^'t
la` trong di.p to^i sa('p gu+?i to+'i tay ba.n ddo.c ta^.p Bu't Ky'
ma` to^i dda~ ba('t dda^`u vie^'t 7 na(m qua. To^i vie^'t ta^.p Bu't
ky' na^`y vo+'i hai ly' do: Tru+o+'c he^'t, to^i muo^'n chia se? vo+'i
ta^'t ca? mo.i ngu+o+`i ve^` nhu+~ng kinh nghie^.m to^i dda~ tra?i qua
ve^` phu+o+ng die^.n To^n gia'o, cu~ng nhu+ nhu+~ng kinh nghie^.m ca'
nha^n va` ca'i nhi`n cu?a to^i ve^` ti`nh ca?nh cu?a ddo^`ng ba`o
Vie^.t Nam, dda(.c bie^.t la` trong 13 na(m tu` cu?a to^i sau khi
Co^.ng sa?n chie^'m mie^`n Nam. Ly' do kha'c ma.nh ho+n la` to^i
muo^'n qua kinh nghie^.m ddo' gu+?i to+'i toa`n the^? ddo^`ng ba`o va`
nha^'t la` the^' he^. tre? ha~y du`ng lich su+? nhu+ ngo.n dde`n soi
sa'ng cho con ddu+o+`ng da^n to^.c pha?i ddi trong tu+o+ng lai
hu+o+'ng ve^` nguo^`n a'nh sa'ng bi`nh minh cu?a da^n to^.c, dde^?
tra'nh ga^y ca?nh kho^? ddau cho da^n to^.c. Tu+.a dde^` To^i Pha?i
So^'ng, pha't sinh tu+` mo^.t kinh nghie^.m ddau thu+o+ng khi to^i bi.
mo^.t ca'n bo^. va` mo^.t anh tu` tra^.t tu+. dda'nh sa('p nga~ quy.
trong tra.i tu` Thanh Ca^?m na(m 1979, lu'c ddo', to^i dda~ the't to
mo^.t ca'ch khu?ng khie^'p ba tie^'ng ''To^i Pha?i So^'ng'', va` sau
tie^'ng the't ddo', ba?n na(ng sinh to^`n da^ng le^n giu'p to^i thoa't
che^'t. Xin ddo.c ta^.p Bu't Ky' dde^? hie^?u ro~ ho+n ve^` su+.
kie^.n na^`y.
VNN: Trong pha^`n Cuo^'i Chuye^.n, Linh Mu.c no'i ra(`ng trong mo^i
tru+o+`ng tu` to^.i 13 na(m a^'y, Linh Mu.c dda~ so^'ng su+' me^.nh
Linh Mu.c nhie^`u ke^'t qua? ho+n 6 na(m Linh Mu.c tru+o+'c khi va`o
tu`. Xin Linh Mu.c cho bie^'t ro~ nhu+~ng ke^'t qua? a^'y nhu+ the^'
na`o?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: To^i va^~n xa'c ddi.nh vai tro` cu?a mo^.t
Linh mu.c la` mang la.i ti`nh ye^u va` nie^`m hy vo.ng dde^'n cho
nhu+~ng ngu+o+`i so^'ng chung quanh mi`nh. Nhu+ng hai gia' tri. tinh
tha^`n ddo' la.i la` ddie^`u ra^'t hie^'m ne^'u kho^ng muo^'n no'i la`
kho^ng co' trong hoa`n ca?nh tu` dda`y ma` to^i dda~ so^'ng, nha^'t
la` trong 3 na(m trong ky? lua^.t o+? tra.i tu` Thanh Ca^?m ta.i
mie^`n Ba('c. Nhu+ng ro~ re^.t nha^'t va^~n la` tho+`i gian to^i
so^'ng chung vo+'i nhu+~ng ngu+o+`i tu` hi`nh su+. va` nhu+~ng
ngu+o+`i tu` Trung Quo^'c. Nhu+~ng ddie^`u na^`y to^i kho^ng the^?
no'i he^'t ddu+o+.c trong mo^.t cuo^.c pho?ng va^'n co' tho+`i gian
gio+'i ha.n. Xin ddo.c Bu't Ky' To^i Pha?i So^'ng dde^? hie^?u ro~
ho+n nhu+~ng gi` to^i muo^'n chia se? mo^.t ca'ch dda(.c bie^.t trong
pha.m vi To^n gia'o na^`y.
VNN: Ca?m o+n Linh Mu.c. Qua Bu't Ky', con ddu+o+.c bie^'t Linh Mu.c
dda~ ru+?a to^.i cho mo^.t so^' ngu+o+`i. Xin Linh Mu.c co' the^? cho
bie^'t ca?m nghi~ cu?a Linh Mu.c khi ban Bi' ti'ch Ru+?a to^.i o+?
trong tu` nhu+ the^' na`o? Co' gi` kha'c kho^ng so vo+'i o+? be^n
ngoa`i?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Nhu+~ng nghi le^~ To^n gia'o co' the^?
ddu+o+.c cu+? ha`nh tu`y ddie^`u kie^.n va` tho+`i gian kha'c nhau va`
co' nhu+~ng hi`nh thu+'c kha'c nhau, nhu+ng gia' tri. thie^ng lie^ng
cu?a nhu+~ng Bi' ti'ch ddo' va^~n la` mo^.t. Trong tu`, to^i dda~ co'
di.p da.y gia'o ly' va` ru+?a to^.i cho mo^.t so^' ngu+o+`i, trong
ddo' co' nhu+~ng ngu+o+`i tu` Trung Quo^'c. Trong ddo+`i Linh mu.c,
to^i dda~ co' di.p cu+? ha`nh nghi thu+'c ru+?a to^.i cho ra^'t
nhie^`u ngu+o+`i dde^? gia nha^.p dda.o Co^ng gia'o, nhu+ng khi ru+?a
to^.i trong tu` to^i tha^'y ra^'t ca?m ddo^.ng, va` kinh nghie^.m ddo'
to^i co`n nho+' ma~i. Nha^'t la` khi to^i ru+?a to^.i cho anh DDa(.ng
Va(n Tie^'p du+o+'i gio`ng so^ng Ma~ tru+o+'c khi chu'ng to^i bi.
dda'nh dda^.p ta`n nha^~n trong vu. vu+o+.t ngu.c ba^'t tha`nh va` anh
Tie^'p dda~ che^'t ngay sau ddo'.
VNN: Vie^.c da^ng Tha'nh Le^~ trong tu` nhu+ the^' na`o, ki'nh thu+a
Linh Mu.c?.
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Trong tho+`i gian ddi tu` co' nhie^`u na(m
mo^.t so^' ddo^ng Linh mu.c so^'ng chung va` chu'ng to^i dda~ ti`m
he^'t ca'ch dde^? co' the^? cu+? ha`nh Tha'nh Le^~ mo^.t ca'ch le'n
lu't. Vie^.c da^ng Tha'nh Le^~ la` nguo^`n so^'ng tinh tha^`n cu?a
ngu+o+`i Co^ng Gia'o no'i chung va` nha^'t la` ddo^'i vo+'i mo^.t Linh
mu.c nhu+ to^i, ne^n ba(`ng mo.i ca'ch chu'ng to^i ti`m ddie^`u kie^.n
dde^? ddu+o+.c da^ng Tha'nh Le^~. Vie^.c cu+? ha`nh nghi thu+'c To^n
gia'o quan tro.ng na^`y cu?a ngu+o+`i Co^ng Gia'o ddo`i ho?i pha?i co'
cha^'t lie^.u la`m le^~ va^.t hie^'n da^ng la` Ba'nh Le^~ la`m ba(`ng
bo^.t mi` kho^ng pha men va` ru+o+.u nho. Chu'ng to^i dda~ ddu+o+.c
tie^'p te^' hai thu+' na^`y va`o du+o+'i hi`nh thu+'c ngu.y trang
khe'o nha^'t. Tha'nh Le^~ ddu+o+.c cu+? ha`nh tu`y hoa`n ca?nh, co'
khi rie^ng tu+, co' khi ddo^`ng te^' vo+'i ca'c Linh mu.c kha'c. Co'
nhu+~ng la^`n chu'ng to^i pha?i gia? vo+` ddang ngo^`i uo^'ng tra`,
hu't thuo^'c la`o, ma(.c qua^`n ddu`i a'o thun dde^? da^ng Le^~. Xe't
ve^` y' nghi~a thie^ng lie^ng, Tha'nh Le^~ chu'ng to^i da^ng khi ma(.c
qua^`n ddu`i a'o thun ddo' cu~ng ddo^`ng gia' tri. nhu+ mo^.t Tha'nh
Le^~ DDa.i Trie^`u cu?a DDu+'c Gia'o Hoa`ng cu+? ha`nh tru+o+'c ha`ng
trie^.u ngu+o+`i du+. Le^~.
VNN: Trong Bu't Ky', Linh Mu.c dda~ ra^'t nhie^`u la^`n ca?m ta.
ho^`ng a^n cu?a Thie^n Chu'a ban cho Linh Mu.c. Xin Linh Mu.c cho
bie^'t dda~ ca?m nha^.n nhu+ the^' na`o ve^` nhu+~ng ho^`ng a^n a^'y
trong giai ddoa.n kho^? na.n 13 na(m tu` so vo+'i nhu+~ng giai ddoa.n
kha'c trong cuo^.c ddo+`i cu?a Linh Mu.c?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Sau khi ra ha?i ngoa.i va` trong co^ng vie^.c
va^.n ddo^.ng cho Nha^n qu+ye^`n, to^i co' di.p ddi la.i ha^`u he^'t
ca'c quo^'c gia co' ngu+o+`i Vie^.t tre^n the^' gio+'i va` ddi la.i
kha' nhie^`u la^`n. Trong nhu+~ng la^`n ddo', to^i cu~ng co' di.p
da^ng Le^~ ta.i mo^.t so^' nha` Tho+` Vie^.t Nam, ca^`u nguye^.n chung
ta.i mo^.t so^' nha` Tho+` Tin La`nh va` tham du+. nghi thu+'c To^n
gia'o o+? mo^.t so^' Chu`a Pha^.t Gia'o. No+i na`o to^i cu~ng chia se?
kinh nghie^.m: Chu'ng ta pha?i ta. o+n Thie^n Chu'a, hoa(.c Tro+`i,
hoa(.c DDa^'ng Be^` Tre^n tu`y ca'ch go.i cu?a mo^~i To^n gia'o ve^`
ho^?ng a^n: Chu'ng ta ddang co' ddu? kho^ng khi' dde^? tho+?! Co'
nhie^`u ngu+o+`i to? ra kho^ng chu' y', co' the^? co' ngu+o+`i co`n
mi?m cu+o+`i khi nghe to^i no'i nhu+ the^'. Xin ba.n ha~y ddo.c
nhu+~ng gi` to^i dda~ vie^'t trong Bu't Ky' To^i Pha?i So^'ng dde^?
bie^'t ra(`ng kho^ng pha?i vo^ ti`nh ma` to^i no'i ddie^`u ddo'. Vi`
co' tho+`i gian ma^'y na(m trong nha` ky? lua^.t trong tra.i tu` Thanh
Ca^?m, ti?nh Thanh Ho'a, mu`a he` buo^`ng giam no'ng nhu+ chie^'c
ho^.p ba(`ng sa('t, kho^ng co' cu+?a so^? va` mo+? lo` su+o+?i o+?
so^' cao. Nha^'t la` nhu+~ng nga`y co' gio' La`o ca`ng kho^'n kho^?
ho+n. Khi ddo' to^i ddang bi. cu`m cha^n va` tra^`n truo^`ng dda~
ga^`n che^'t nga.t, to^i dda~ ca^`u xin ne^'u Chu'a cho to^i ddu+o+.c
quye^`n la`m phe'p la. thi` phe'p la. vi~ dda.i dda^`u tie^n to^i se~
la`m la` cho co' mo^.t ca'i lo^~ ba(`ng mie^.ng lon su+~a bo` tre^n
ma'i nha` ba(`ng dde^? kho^ng khi' lu+u tho^ng va` to^i co' the^? ho^
ha^'p ddu+o+.c. To^i cu~ng quye^'t ta^m ne^'u so^'ng so't, to^i se~
pha?i no'i la.i chuye^.n na^`y. To^i thie^'t tha xin ta^'t ca? mo.i
ngu+o+`i, nha^'t la` nhu+~ng ngu+o+`i co' nie^`m tin va`o Thu+o+.ng
DDe^', ha~y ddo.c nhu+~ng gi` to^i muo^'n chia se? dde^? hie^?u
ddu+o+.c Ho^`ng a^n bao la cu?a Thu+o+.ng DDe^' ma` chu'ng ta ddu+o+.c
hu+o+?ng, tu+` vie^.c chu'ng ta tu+o+?ng la` tu+. nhie^n nha^'t nhu+
co' kho^ng khi' trong la`nh dde^? tho+? cho dde^'n nhu+~ng ddie^`u
kha'c nhu+ nu+o+'c uo^'ng, lu+o+ng thu+.c, tie^.n nghi, ta`i sa?n,
su+'c kho?e... nhu+ng nhie^`u ngu+o+`i la.i kho^ng bie^'t ddie^`u
ddo'.
VNN: Linh Mu.c co' no'i ra(`ng chi'nh trong ca?nh tu` ngu.c kho^'n
cu`ng ddo', Linh Mu.c mo+'i nha^.n ra tha^.t ro~ y' Chu'a va` ca?m
nha^.n ddu+o+.c su+. hie^.n die^.n vo^ cu`ng ca^`n thie^'t cu?a
ngu+o+`i Linh Mu.c. Xin Linh Mu.c gia?i thi'ch ro~ ta.i sao?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: To^i chi? nha^.n thu+'c ddu+o+.c ddie^`u na^`y
ro~ re^.t khi qua na(m tu` thu+' 12, khi ma` ta^'t ca? anh em Linh
mu.c mie^`n Nam ddu+o+.c tha ve^`, rie^ng to^i co`n so't la.i trong
tra.i tu` Nam Ha` o+? mie^`n Ba('c. Lu'c dda^`u, theo ba?n cha^'t con
ngu+o+`i, to^i ddau buo^`n va` nho+' thu+o+ng dde^'n cha?y nu+o+'c
ma('t ra khi na(`m nhi`n ta^'t ca? anh em Linh mu.c va` ha`ng ma^'y
tra(m ngu+o+`i vui ve? kha(n go'i ra ve^` va`o tha'ng 2 na(m 1988.
Nhu+ng trong dde^m to^i ca^`u nguye^.n va` xin Chu'a cho to^i hie^?u
ddu+o+.c y' Chu'a qua su+. vie^.c na`y, lu'c ddo', to^i nha^.n
ddu+o+.c mo^.t o+n ma(.c kha?i rie^ng cho ca' nha^n to^i: ''Cha muo^'n
con o+? la.i dda^y vo+'i nhu+~ng tu` nha^n kho^'n kho^?, dde^? ye^u
thu+o+ng ho., lo la('ng cho ho., chia se? cuo^.c ddo+`i con vo+'i ho.
va` se~ che^'t o+? ddo' vo+'i ho. To^i coi dda^y la` mo^.t trong
nhu+~ng nga`y ha.nh phu'c nha^'t cu?a ddo+`i Linh mu.c vi` to^i nha^.n
ddu+o+.cmo^.t su+' me^.nh Chu'a giao pho' cho mo^.t ca'ch ro~ re^.t.
Tu+` ddo', to^i dda~ so^'ng va` ha`nh ddo^.ng theo nhie^.m vu.
ddu+o+.c ke^u go.i va` giao pho'. Chu+a bao gio+` to^i tha^'y tra'ch
vu. Linh mu.c cu?a to^i mang la.i nhie^`u an u?i va` hy vo.ng cho
ngu+o+`i kha'c va` cho ca' nha^n to^i nhu+ lu'c ddo'. Va` to^i no'i
tha(?ng ddie^`u na^`y, ne^'u ba.n ba?o to^i la` ngu+o+`i no'i la'o
to^i cu~ng se~ kho^ng phie^`n ba.n chu't na`o, thu+.c ti`nh la` khi
to^i co' te^n ddu+o+.c tha 6 tha'ng sau ddo', to^i ra^'t buo^`n, to^i
kho^ng muo^'n ra ve^` vi` to^i dda~ nha^.n ddu+o+.c su+' me^.nh la`m
to^ng ddo^` Chu'a trong tu`. Nha^'t la` sau khi to^i dda~ la^.p
ddu+o+.c mo^.t Co^.ng DDoa`n Ti`nh Thu+o+ng ngay trong nha` tu`.
Co^.ng DDoa`n Ti`nh Thu+o+ng na^`y hoa.t ddo^.ng ha(ng say va` dda^`y
su+'c so^'ng du+o+'i su+. thu'c dda^?y cu?a Tha^`n Linh Thie^n Chu'a
va` dda~ mang la.i ti`nh thu+o+ng va` nie^`m hy vo.ng kho^ng pha?i
chi? cho nhu+~ng anh em tu` nha^n ma` co`n cho mo^.t so^' ca'n bo^.
nu+~a. Lu'c ddo' to^i quye^'t ta^m cho.n cuo^.c so^'ng nha` tu` la`
no+i ma` Linh mu.c nhu+ to^i pha?i so^'ng. Ma(.t kha'c to^i cu~ng
hie^?u ra(`ng co' ddu+o+.c tha ve^` cu~ng la` tu+` nha` tu` nho?
bu+o+'c ra nha` tu` lo+'n. Va` ddie^`u to^i nghi~ ddo' la` ddu'ng, vi`
khi ra kho?i tu` tu+` mie^`n Ba('c to^i tro+? ve^` Nam, thi` cuo^.c
so^'ng to^i kho^ng co`n ddu+o+.c an toa`n va` co`n nhie^`u thu+?
tha'ch ho+n lu'c to^i ddang ha(ng say mang ti`nh thu+o+ng va` hy vo.ng
dde^'n cho anh em tu` nha^n ma` to^i ra^'t thu+o+ng me^'n. Sau 13 na(m
tu`, ve^` to+'i Sa`i Go`n to^i tro+? tha`nh ngu+o+`i la.c lo~ng,
kho^ng co' ho^. kha^?u, pha?i tri`nh die^.n co^ng an khu vu+.c, to^i
tro+? tha`nh ngu+o+`i kho^ng co' dda^'t so^'ng ngay tre^n chi'nh que^
hu+o+ng mi`nh dde^? ro^`i buo^.c lo`ng to^i pha?i vu+o+.t bie^n vo+'i
ca'i gia' cu?a ma.ng so^'ng mi`nh. Xin ba.n ha~y ddo.c ta^.p Bu't Ky'
dde^? hie^?u ddu+o+.c nhu+~ng gi` to^i no'i nga('n go.n o+? dda^y va`
to^i bie^'t la` nhu+~ng kinh nghie^.m to^i muo^'n no'i le^n se~ mang
la.i i'ch lo+.i ve^` tinh tha^`n cho nhie^`u ngu+o+`i. Mo^.t la^`n
nu+~a, to^i xin xa'c ddi.nh: vie^.c to^i ddu+o+.c tha ra kho?i tu` sau
13 na(m la` ddie^`u la`m to^i buo^`n. Tru+o+'c khi ba.n bi?u mo^i va`
cho la` to^i no'i la'o, xin ba.n ha~y ddo.c pha^`n Nga`y Tro+? Ve^`
trong Bu't Ky' To^i Pha?i So^'ng.
VNN: Ca?m o+n Linh Mu.c. Suo^'t 13 na(m tu` ngu.c, tra?i qua bao
nhie^u bie^'n co^' ma` co' nhie^`u chuye^.n kho^ng sao co' the^?
tu+o+?ng tu+o+.ng no^?i nhu+ dda~ ghi la.i trong Bu't Ky'. Xin
ddu+o+.c ho?i, nhu+~ng su+. kie^.n na`o ma` qua ddo', Linh Mu.c dda~
ca?m nha^.n ddu+o+.c ro~ ra`ng nha^'t Tha'nh y' Chu'a? Xin Linh Mu.c
co' the^? gia?i thi'ch ro~ su+. kie^.n na^`y.
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Ma(.c du` la` Linh mu.c, nhu+ng to^i cu~ng la`
mo^.t con ngu+o+`i vo+'i ta^'t ca? su+. ye^'u dduo^'i, lo so+., tham
sanh u'y tu+? theo ba?n na(ng tu+. nhie^n cu?a mo^.t con ngu+o+`i.
Ma(.c du` va^.y, to^i cu~ng pha?i no'i chi'nh nhu+~ng na(m tu` to^.i
ke'o da`i na^`y dda~ giu'p to^i co' the^? nha^.n thu+'c ro~ ho+n ve^`
Tha'nh y' Chu'a cho cuo^.c ddo+`i to^i qua hai su+. vie^.c. Tru+o+'c
tie^n la` nhu+~ng chuye^.n khi xa?y ra tu+o+?ng la` vo^ ti`nh, nhu+ng
sau na^`y nga^~m la.i to^i pha?i ru`ng mi`nh ma` nha^.n ra su+. Quan
Pho`ng cu?a Chu'a che cho+? cuo^.c ddo+`i to^i ca'ch ro~ re^.t ma`
lu'c xa?y ra to^i co`n to^'i ta(m chu+a nha^.n ra ddo' la` y' Chu'a.
Cu. the^? nhu+ vu. to^i to^? chu+'c dda'nh cu+o+'p ta`u cho+? tu`
So^ng Hu+o+ng (Xin ddo.c Ta`u So^ng Hu+o+ng trong Bu't Ky'). Sau khi
mo.i ke^' hoa.ch dda~ tru` ti'nh tu+`ng chi tie^'t, nhu+ng tru+o+'c
gio+` ha`nh ddo^.ng 10 tie^'ng ddo^`ng ho^`, mo^.t co+n ba~o tra'i
mu`a no^?i le^n, la`m ta^'t ca? mo.i ngu+o+`i nghie^ng nga~, buo^.c
lo`ng to^i pha?i hu?y bo? ke^' hoa.ch, ne^'u kho^ng, cha('c cha('n
ma'u se~ ddo^? dda^`y chuye^'n ta`u cho+? 1200 tu` ra Ba('c. Sa'ng
ho^m sau tro+`i la.i quang dda~ng. Va` la^`n thu+' hai khi to^i cu`ng
vo+'i ma^'y anh em to^? chu+'c vu+o+.t ngu.c o+? tra.i Co^?ng Tro+`i,
chi? co`n ho+n 10 tie^'ng ddo^`ng ho^` nu+~a to+'i lu'c ha`nh ddo^.ng,
ba^'t ngo+` ca? tra.i ddo^?i buo^`ng va` ke^' hoa.ch kho^ng thu+.c
hie^.n ddu+o+.c, sau na^`y ma^'y ngu+o+`i o+? la.i tie^'p tu.c ke^'
hoa.ch bi. ba('t la.i va` tra? gia' dda('t. Nhu+ng khu?ng khie^'p
nha^'t la` trong la^`n hai anh tu` Trung Quo^'c ddi.nh gie^'t to^i
dde^? a(n thi.t sau khi dda~ dda^.p be^? dda^`u va` chia nhau uo^'ng
mo^.t che'n ma'u cu?a mo^.t anh tu` hi`nh su+. trong nha` ky? lua^.t
tra.i tu` Thanh Ca^?m 1982, nhu+ng to^i la.i kho^ng va`o buo^`ng ddo'
vi` tru+o+'c ddo' co' xi'ch mi'ch vo+'i mo^.t anh tu` Trung
Quo^'c..... Tha'nh y' Chu'a to^i cu~ng nha^.n ra qua su+. co' ma(.t
cu?a nhu+~ng anh em ddo^`ng ca?nh khi to^i bi. ba('t buo^.c pha?i
ddu+'ng le^n tru+o+'c ma(.t 400 tu` nha^n trong tra.i Nam Ha` na(m
1977 dde^? ba`y to? y' kie^'n ve^` chi'nh sa'ch nha` tu` Co^.ng sa?n.
La^`n ddo' chi'nh Chu'a dda~ cho to^i su+'c ma.nh dde^? no'i le^n:
''To^i kho^ng ye^n ta^m ca?i ta.o... No'i to'm la.i, to^i dda~ nha^.n
ra Y' Chu'a mo^.t ca'ch ro~ re^.t va` cu. the^? trong tu+`ng su+.
vie^.c xa?y ra trong ddo+`i to^i. Va` chi'nh tho+`i gian tu` to^.i
na`y dda~ cu?ng co^' ddu+'c tin cu?a to^i tha^.t nhie^`u. Mo^.t la^`n
nu+~a, to^i vo^ cu`ng u+o+'c mong ddu+o+.c chia se? kinh nghie^.m
na^`y vo+'i ta^'t ca? ddo^`ng ba`o cu?a to^i qua ta^.p Bu't ky' ma`
to^i vu+`a hoa`n tha`nh.
VNN: Tha^.t la` mo^.t ha^n ha.nh lo+'n cho VNN ddu+o+.c Linh Mu.c
da`nh cho cuo^.c Pho?ng va^'n dda(.c bie^.t na^`y ddu'ng va`o di.p Ky?
nie^.m 15 Na(m Nga`y To`a Tha'nh Vatican Tuye^n Phong Hie^?n Tha'nh
cho 117 Anh Hu`ng Tu+? DDa.o Vie^.t Nam (19.6.1988 - 2003). Nha^n
dda^y, con xin ddu+o+.c ho?i: Linh Mu.c co' nghi~ ra(`ng ddoa.n
ddu+o+`ng kho^? na.n 13 na(m a^'y cu?a Linh Mu.c co' tie^'ng go.i cu?a
ca'c Tha'nh Tu+? DDa.o Vie^.t Nam?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Ca'c Tha'nh Tu+? DDa.o Vie^.t Nam la` nhu+~ng
vi. dda~ ddo^? ma'u mi`nh ra dde^? la`m chu+'ng DDu+'c Tin tre^n que^
hu+o+ng. Ca'c Nga`i dda~ du`ng ddo+`i so^'ng mi`nh la`m chu+'ng cho
Ti`nh Ye^u va` nie^`m Hy Vo.ng. To^i nghi~ ra(`ng qua qua~ng ddo+`i
gian kho^? ma` to^i dda~ chi.u ddu+.ng, to^i cu~ng dda~ ddu+o+.c
bu+o+'c theo cha^n ca'c Nga`i trong vie^.c la`m chu+'ng cho Ti`nh Ye^u
va` nie^`m Hy Vo.ng, kho^ng pha?i no'i ddo+n thua^`n ve^` ma(.t To^n
gia'o ma` tho^i nhu+ng co`n cho ca? da^n to^.c Vie^.t Nam chu'ng ta.
To^i kho^ng da'm sa'nh nhu+~ng gi` to^i dda~ tra?i qua nhu+ mo^.t
ha`nh ddo^.ng Tu+? DDa.o, nhu+ng to^i no'i to^i dda~ co' di.p so^'ng
va` la`m chu+'ng cho Ti`nh Ye^u va` Hy Vo.ng theo tie^'ng go.i cu?a
ca'c Tha'nh Tu+? DDa.o.
VNN: Co' nha^.n ddi.nh cho ra(`ng ca'c Anh Hu`ng Tu+? DDa.o Vie^.t Nam
cu~ng chi'nh la` nhu+~ng chie^'n si~ du~ng ca?m dda~ hy sinh cho ly'
tu+o+?ng Nha^n quye^`n ma` nga`y ho^m nay nha^n loa.i ddang theo
dduo^?i. Linh Mu.c nghi~ sao ve^` nha^n ddi.nh na^`y?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Ca'c Anh Hu`ng Tu+? DDa.o Vie^.t Nam dda~ anh
du~ng chu+'ng minh cho le~ pha?i, lu'c ddo' la` ve^` To^n gia'o.
Nhu+ng qua ddo', chu'ng ta cu~ng pha?i nha^.n ca'c Nga`i dda~ no'i
le^n quye^`n con ngu+o+`i ddu+o+.c tu+. do ve^` ma(.t tu+ tu+o+?ng va`
ba`y to? nie^`m tin cho du` pha?i che^'t dde^? no'i le^n ddie^`u ddo',
vi` ddo' la` quye^`n ca(n ba?n cu?a con ngu+o+`i. Vi` the^', chu'ng ta
cu~ng co' the^? no'i ho. dda~ hu`ng ho^`n chu+'ng minh cho nhu+~ng
ngu+o+`i muo^'n dda`n a'p tu+ tu+o+?ng con ngu+o+`i bie^'t ra(`ng,
quye^`n tu+. do ddo^i lu'c pha?i tra? gia' ba(`ng chi'nh ma.ng so^'ng
mi`nh.
VNN: Ca?m o+n Linh Mu.c. Trong tho+`i gian o+? tra.i tu` Nam Ha` la^`n
thu+' hai, Linh Mu.c dda~ tha`nh la^.p ddu+o+.c mo^.t Co^.ng DDoa`n
Ti`nh Thu+o+ng. Xin Linh Mu.c cho bie^'t su+. tha`nh la^.p Co^.ng
DDoa`n na^`y nhu+ the^' na`o? Linh Mu.c dda~ ga(.p nhu+~ng kho' kha(n
cu~ng nhu+ thua^.n lo+.i rasao?Cho to+'i nay, Linh Mu.c co' tin tu+'c
gi` Co^.ng DDoa`n na^`y kho^ng?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Nhu+ to^i dda~ no'i, sau khi nha^.n ddu+o+.c
o+n ma.c kha?i ve^` su+' me^.nh cu?a to^i o+? la.i vo+'i anh em tu`
kho^'n kho^?, lu'c ddo' co' hai ddie^`u xa?y ra trong ta^m ho^`n to^i
mo^.t ca'ch ro~ re^.t. Tru+o+'c tie^n, to^i kho^ng co`n so+. ha~i nhu+
nhu+~ng na(m mo+'i va`o tu` va` dda(.c bie^.t la` kho^ng co`n mong
ddu+o+.c ve^`, hoa`n toa`n kho^ng. To^i nghi~ ngay to+'i vie^.c la^.p
Co^.ng DDoa`n Ti`nh Thu+o+ng giu+~a ca'c anh em tu` nha^n kho^'n
kho^?, ba('t dda^`u vo+'i nhu+~ng anh em tu` Trung Quo^'c ma` to^i
dda~ ru+?a to^.i cho ho.. Trong ddo', co' ma^'y anh go^'c la` a(n
cu+o+'p. Co' ngu+o+`i 6 na(m tru+o+'c, khi co`n o+? ky? lua^.t Thanh
Ca^?m, dda~ co' la^`n ddi.nh gie^'t to^i dde^? a(n thi.t va` ga^y
tie^'ng vang (xin ddo.c ca'c pha^`n Ta^`ng DDa^`u DDi.a Ngu.c va`
Nga`y Tro+? Ve^` trong Bu't Ky'). Lu'c ddo', to^i ho.c va` no'i tho^ng
tha.o tie^'ng Quan Thoa.i ne^n nho'm Trung Quo^'c chu'ng to^i hoa.t
ddo^.ng ra^'t ti'ch cu+.c. Ve^` sau, Co^.ng DDoa`n lan ra to+'i
nhu+~ng ba.n tu` ngu+o+`i Vie^.t Nam nu+~a. Ca'i kho' kha(n la` trong
mo^i tru+o+`ng tu` chi? bie^'t tranh gia`nh, co' khi che'm gie^'t nhau
vi` mie^'ng a(n ma` no'i to+'i su+. chia se? la` ddie^`u i't khi co'
ngu+o+`i tu` hie^?u no^?i. Nhu+ng co' ca'i may la` lu'c ddo' ca'c
ngu+o+`i tu` mie^`n Nam ddu+o+.c ve^` va` nha^'t la` sau ddo+.t
chuye^?n ta^'t ca? vo^ Nam, ho. dda~ dde^? la.i cho to^i ra^'t nhie^`u
ddo^` dda.c, a'o qua^`n, che'n ba't, ho`m ru+o+ng, thuo^'c men...
nho+` ddo', Co^.ng DDoa`n Ti`nh Thu+o+ng chu'ng to^i co' phu+o+ng
tie^.n dde^? chia se? vo+'i nhu+~ng ngu+o+`i cu`ng kho^? nha^'t trong
so^' nhu+~ng ke? kho^'n cu`ng.
VNN: Trong khi bi. nhu+~ng ngu+o+`i hung a'c dda'nh dda^.p, Linh Mu.c
nghi~ sao ve^` ho.? Va` ba^y gio+` thi` sao?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Vi` la` con ngu+o+`i ne^n khi bi. dda'nh
dda^.p, ha`nh ha. qua' da~ man to^i ra^'t ua^'t ha^.n va` co' lu'c
dda~ nguye^`n ru?a ho. tha^.m te^., nha^'t la` ma^'y ngu+o+`i tu`
pha?n bo^.i. Nhu+ng ve^` sau na^`y, nha^'t la` sau khi ra kho?i nha`
tu` va` ra kho?i nu+o+'c, to^i thu+o+ng ho. va` tha thu+' ta^'t ca?
va` tha thu+' vo^ ddie^`u kie^.n. Xin ha~y ddo.c ta^.p Bu't Ky' dde^?
hie^?u ro~ ta^'t ca? chi tie^'t ve^` va^'n dde^` na`y. Khi qua My~,
to^i dda~ ga(.p la.i anh tu` la`m tra^.t tu+., ngu+o+`i dda'nh dda^.p
to^i vo^ cu`ng da~ man khi to^i vu+o+.t ngu.c trong tra.i tu` Thanh
Ca^?m na(m 1979, to^i dda~ dde^'n tha(m, ba('t tay tha thu+' cho anh
ta, va` tha thu+' vo^ ddie^`u kie^.n. Ta^'t ca? nhu+~ng su+. tha^.t
ra^'t ddau lo`ng na^`y to^i dda~ ghi la.i tu+`ng chi tie^'t mo^.t
trong ta^.p Bu't Ky'.
VNN: DDo^'i vo+'i ta^'t ca? nhu+~ng ca'n bo^. la`m vie^.c trong tra.i
giam, ke^? ca? nhu+~ng ngu+o+`i dda~ tu+`ng dda'nh dda^.p Linh Mu.c,
Linh Mu.c dda~ cho ra(`ng ho. la` nhu+~ng ngu+o+`i dda'ng thu+o+ng
ho+n la` dda'ng tra'ch. Va^.y, theo Linh Mu.c nha^.n ddi.nh, ddoa.n
ddu+o+`ng kho^? na.n ma` Linh Mu.c cu`ng bie^'t bao ddo^`ng ba`o dda~
pha?i chi.u ddu+.ng, do ai chu? ddo^.ng va` dda'ng tra'ch nha^'t? Lm
Nguye^~n Hu+~u Le^~: Trong tu` to^i bi. dda'nh dda^.p ra^'t nhie^`u,
ca? ve^` phi'a ca'n bo^. la^~n anh tu` la`m tra^.t tu+., dda'nh to^i
dda~ che^'t ddi so^'ng la.i. To^i kho^ng no'i la` to^i bi. dda'nh
dda^.p ha`nh ha. nhie^`u nha^'t, nhu+ng ddie^`u to^i bie^'t cha('c la`
i't co' ngu+o+`i tu` na`o chi.u ddu+.ng cu`ng mo^.t lu'c hai su+. ddau
kho^? nhu+ to^i: DDau kho^? pha^`n xa'c khi nhu+~ng ca'n bo^. dda'nh
to^i, va` ddau kho^? tinh tha^`n khi bi. anh tu` pha?n bo^.i la`m
tra^.t tu+. dda'nh to^i dde^'n che^'t ddi so^'ng la.i. Ca`ng ddau
kho^? ho+n nu+~a, anh ta la.i la` ngu+o+`i Co^ng Gia'o Chi'nh ve^'t
thu+o+ng tinh tha^`n na^`y la`m cuo^.c ddo+`i to^i ddau ddo+'n nha^'t
va` mo^.t ca^u ho?i qua' lo+'n luo^n a'm a?nh ddo+`i to^i: Ta.i sao
mo^.t Gia'o da^n la.i co' the^? chu+?i ma('ng tha^.m te^. va` dda'nh
dda^.p mo^.t Linh mu.c mo^.t ca'ch da~ man ta`n kho^'c khi hai
ngu+o+`i chu+a bao gio+` co' thu` ha(`n gi` nhau? Ta.i sao? Ta.i
Sao?... Di~ nhie^n, trong ddo' co' nhu+~ng ngu+o+`i do ba?n cha^'t a'c
ddo^.c, nhu+ng cu~ng co' ngu+o+`i vi` nhie^.m vu. cu?a ho. phu.c vu.
cho bo^. ma'y ke^`m ke.p. To^i nghi~ ra(`ng cho du` co' nhu+~ng
ngu+o+`i vi` ba?n cha^'t a'c ddo^.c ma` dda~ ha`nh ha. to^i va`
nhie^`u ngu+o+`i kha'c, nhu+ng ne^'u kho^ng co' hoa`n ca?nh thua^.n
lo+.i thi` nhu+~ng ha`nh ddo^.ng a'c ddo^.c dda~ kho^ng ddu+o+.c
thu+.c hie^.n hoa(.c co' xa?y ra cu~ng kho^ng the^? ddi qua' dda` nhu+
va^.y. Theo to^i, ke? chi.u tra'ch nhie^.m cuo^'i cu`ng trong ta^'t
ca? to^.i a'c xa?y ra trong tu` la` do chi'nh sa'ch lao tu` cu?a mo^.t
che^' ddo^. dda~ dung du+o+~ng va` khuye^'n khi'ch su+. ha^.n thu`
giu+~a ngu+o+`i vo+'i ngu+o+`i.
VNN: Xin Linh Mu.c no'i ro~ the^m ddie^`u na^`y?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Nhu+ trong pha^`n quan tro.ng nha^'t cu?a
ta^.p Bu't Ky', tu+'c la` pha^`n Cuo^'i Chuye^.n, khi to^i gu+?i ta^m
ti`nh vo+'i ddo^`ng ba`o va` nha^'t la` vo+'i ca'c ba.n tre?. To^i
nha^.n thu+'c ro~ trong con ngu+o+`i co' pha^`n Thie^.n va` pha^`n
A'c. Ne^'u hoa`n ca?nh xa~ ho^.i to^'t, con ngu+o+`i se~ pha't trie^?n
pha^`n Thie^.n va` dde` be.p pha^`n A'c. Ngu+o+.c la.i, ne^'u trong
che^' ddo^. xa^'u xa thi` pha^`n A'c se~ vu`ng le^n va` che^' ngu+.
pha^`n Thie^.n. Vi` the^', to^i kho^ng ke^'t a'n con ngu+o+`i nhu+ng
to^i ke^'t a'n ba^'t cu+' che^' ddo^. na`o nuo^i du+o+~ng, dung tu'ng
va` khuye^'n khi'ch su+. ha^.n thu` giu+~a ngu+o+`i vo+'i ngu+o+`i.
To^i kho^ng chu? tru+o+ng tie^u die^.t con ngu+o+`i nhu+ng to^i chu?
tru+o+ng ba(`ng mo.i gia' pha?i loa.i bo? ba^'t cu+' che^' ddo^. xa^'u
xa na`o dda~ tro+? tha`nh ma?nh dda^'t to^'t cho loa.i ca^y a'c ddo^.c
co' the^? sanh hoa tra'i va` la`m kho^? da^n to^.c chu'ng ta.
VNN: Ca?m o+n Linh Mu.c. Trong Bu't Ky', Linh Mu.c no'i ra(`ng su+.
ddau thu+o+ng va` nhu.c nha~ ma` Linh Mu.c dda~ pha?i chi.u ddu+.ng
trong 13 na(m tu` kho^ng pha?i la` nhu+~ng cu+.c hi`nh ve^` the^? xa'c
ma` chi'nh la` ti`nh tra.ng tuye^.t vo.ng va` khi pha?i chu+'ng kie^'n
va` chi.u ddu+.ng su+. pha?n bo^.i cu?a mo^.t va`i ngu+o+`i trong so^'
tu` chi'nh tri. mie^`n Nam. Con xin ddu+o+.c chia se? nhu+~ng ddau
ddo+'n na^`y cu`ng Linh Mu.c, theo Linh Mu.c nghi~, te^. tra.ng na^`y
la` do ba?n cha^'t cu?a nhu+~ng con ngu+o+`i ddo' hay do ha^.u qua?
cu?a che^' ddo^. mie^`n Nam dde^? la.i?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: To^i no'i dde^'n tuye^.t vo.ng vi` khi va`o
tu` chu'ng to^i cha(?ng co' tho+`i ddie^?m na`o dde^? hy vo.ng, hay
co`n go.i la` tu` mu` ! Ke`m theo vo+'i lo+`i hu+'a mu` mo+` ''khi
na`o ca?i ta.o to^'t thi` ve^` ! Chi'nh lo+`i hu+'a mu` mo+` na^`y
dda~ la`m mo^.t so^' anh tu` nhe. da. tin theo va` tro+? tha`nh ke?
pha?n bo^.i dde^? mong ddu+o+.c go.i la` ca?i ta.o to^'t va` ddu+o+.c
ve^` ! Rie^ng su+. pha?n bo^.i cu?a va`i anh em tu` chi'nh tri. mie^`n
Nam. Co' ngu+o+`i co`n ddi to+'i cho^~ gie^'t ngu+o+`i, la` do ba?n
cha^'t va` su+. suy nghi~ no^ng ca.n cu?a con ngu+o+`i ddo' tho^i.
DDa.i dda so^' tu` chi'nh tri. mie^`n Nam la` nhu+~ng ngu+o+`i ra^'t
to^'t, chi? mo^.t thie^?u so^' ra^'t nho? dda~ co' ha`nh ddo^.ng xa^'u
xa ma` tho^i. To^i kho^ng tha^'y co' gi` go.i la` ha^.u qua? cu?a
che^' ddo^. mie^`n Nam dde^? la.i trong va^'n dde^` na^`y ca?.
VNN: DDa^'t nu+o+'c dda~ ngu+ng tie^'ng su'ng ga^`n 30 na(m ro^`i,
nhu+ng trong Bu't Ky', Linh Mu.c no'i ra(`ng trong lo`ng da^n to^.c
Vie^.t Nam, cuo^.c chie^'n a^'y va^~n chu+a ta`n va` cuo^.c chie^'n
a^'y kho^ng co' ke? tha('ng ma` chi? co' nhu+~ng ngu+o+`i thua,
nhu+~ng ngu+o+`i thua a^'y la` toa`n the^? da^n to^.c Vie^.t Nam. Xin
Linh Mu.c gia?i thi'ch ro~ nhu+~ng ddie^`u na^`y?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: To^i vie^'t le^n ddie^`u na^`y vo+'i ta^'t ca?
su+. xa'c ti'n, vi` chu'ng ta kho^ng the^? no'i hie^.n nay dda~ co'
ho`a bi`nh o+? Vie^.t Nam. Theo to^i hie^?u, ho`a bi`nh kho^ng co'
nghi~a la` im tie^'ng su'ng, nhu+ng ho`a bi`nh pha?i la` sa?n pha^?m
cu?a co^ng bi`nh. Trong thu+.c te^', o+? Vie^.t Nam hie^.n nay dda~
co' co^ng bi`nh hay chu+a\? To^i xin da`nh su+. phe^ pha'n na^`y cho
nhu+~ng ngu+o+`i ddang ca^`m quye^`n ta.i Vie^.t Nam va` cho nhu+~ng
ngu+o+`i co' di.p va cha.m vo+'i ca'c co+ quan nha` nu+o+'c Vie^.t
Nam. Ho+n nu+~a, cho to+'i gio+` na^`y, co`n ra^'t nhie^`u ngu+o+`i
va^~n ddang la^'n ca^'n nhau ve^` nhu+~ng chuye^.n trong qua' khu+',
co`n so^'ng vo+'i di~ va~ng, co`n so^'ng vo+'i xa'c nhu+~ng ngu+o+`i
dda~ che^'t, trong khi da^n to^.c la` mo^.t su+'c ma.nh tie^'n bu+o+'c
kho^ng ngu+`ng. Ha^.u qua? cu?a cuo^.c chie^'n tu+o+ng ta`n tre^n que^
hu+o+ng ma(.c du` dda~ im tie^'ng su'ng nhu+ng trong lo`ng nhu+~ng
ngu+o+`i da^n o+? hai be^n trong cuo^.c chie^'n va^~n co`n nhi`n nhau
xa la.. To^i tha^'y cuo^.c chie^'n tranh tre^n que^ hu+o+ng dda~
chu+'ng to? kho^ng co' ngu+o+`i tha('ng, nhu+ng ngu+o+`i thua thi`
dda~ tha^'y ro~, ddo' la` da^n to^.c Vie^.t Nam. Theo to^i, the^?
che^' chi'nh tri. chi? la` giai ddoa.n, chi? co' da^n to^.c la`
tru+o+`ng to^`n. Cho to+'i nga`y nay, va^~n co`n ra^'t nhie^`u
ngu+o+`i chu+a gia?i quye^'t xong chuye^.n ma('c mu+u cu?a chi'nh tri.
thi` no'i gi` to+'i vie^.c ha`n ga('n ve^'t thu+o+ng da^n to^.c.
VNN: DDa^`u na(m Quy' Mu`i vu+`a qua, O^ng Bu`i Ti'n, cu+.u DDa.i ta'
Qua^n DDo^.i Nha^n Da^n Vie^.t Nam, dda~ tuye^n bo^': Tu+` bo? 9 Hua^n
chu+o+ng Kha'ng chie^'n, Qua^n co^ng, Chie^'n co^ng, Chie^'n si~ ve~
vang ma` O^ng dda~ ddu+o+.c thu+o+?ng, vo+'i tinh tha^`n ho`a ho+.p,
ho`a gia?i tha^.t lo`ng. O^ng cu~ng cho bie^'t ly' do la` theo mo^.t
nghie^n cu+'u dda(.c bie^.t cho bie^'t dda~ co' dde^'n 76% so^'
ngu+o+`i Vie^.t che^'t trong ho+n 30 na(m chie^'n tranh vu+`a qua la`
do chi'nh ngu+o+`i Vie^.t mi`nh gie^'t nhau. O^ng ba`y to? su+. ddau
xo't va` ca?m tha^'y cha(?ng co' gi` la` vinh quang, la` tu+. ha`o va`
kie^u ha~nh vo+'i su+. kie^.n anh em ruo^.t thi.t che'm gie^'t nhau
ddo' ne^n dda~ ddi to+'i quye^'t ddi.nh tre^n. Linh Mu.c nha^.n ddi.nh
nhu+ the^' na`o ve^` quye^'t ddi.nh na^`y cu?a O^ng Bu`i Ti'n?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: To^i dda~ bie^'t ve^` hie^.n tu+o+.ng cu?a
O^ng Bu`i Ti'n. Cu~ng co' nhie^`u ngu+o+`i dda(.t va^'n dde^` ve^`
su+. tha`nh tha^.t cu?a O^ng trong ha`nh ddo^.ng go.i la` sa'm ho^'i
na^`y. Rie^ng to^i, to^i coi dda^y la` mo^.t trong nhu+~ng hie^.n
tu+o+.ng to^'t cu?a nhu+~ng con ngu+o+`i trong lu'c na`o ddo' nha^.n
thu+'c ddu+o+.c con ddu+o+`ng mi`nh dda~ ddi la` kho^ng ddu'ng. Ba^'t
cu+' ngu+o+`i na`o co' tinh tha^`n ddo'ng go'p cho su+. nghie^.p
tu+o+ng lai cu?a da^n to^.c to^i dde^`u ki'nh phu.c, kho^ng ke^? ho.
thuo^.c ve^` phe na`o trong cuo^.c chie^'n tu+o+ng ta`n tru+o+'c kia.
Vi` da^n to^.c la` da^n to^.c chung, che^' ddo^. chi'nh tri. thuo^.c
ve^` da^n to^.c, nhu+ng kho^ng the^? ddo^`ng ho'a da^n to^.c vo+'i
ba^'t cu+' mo^.t the^? che^' chi'nh tri. na`o.
To^i nho+' ho^`i mo+'i chie^'m ddu+o+.c mie^`n Nam, nhu+~ng ngu+o+`i
Co^.ng sa?n co' mo^.t kha^?u hie^.u hoa`n toa`n sai khi no'i: ''Ye^u
nu+o+'c la` ye^u xa~ ho^.i chu? nghi~a. DDu+'ng tre^n cu+o+ng vi. la`
ngu+o+`i da^n Vie^.t Nam, to^i nha^.n ddi.nh ca^u ddo' sai hoa`n
toa`n. Chu'ng ta, cho du` la` ngu+o+`i thuo^.c ve^` phe na`o trong
cuo^.c chie^'n, ne^'u co' dda^`u o'c qua^n bi`nh cu~ng pha?i nha^.n
ra(`ng, xa~ ho^.i chu? nghi~a hay ba^'t cu+' chu? nghi~a na`o ro^`i
cu~ng se~ qua ddi, chi? co' da^n to^.c la` tru+o+`ng to^`n. Bao nhie^u
trie^`u dda.i vua chu'a dde^`u ti`m he^'t mo.i ca'ch dde^? ke'o da`i
quye^`n tho^'ng tri. tre^n da^n to^.c ro^`i cu~ng dda~ qua ddi. Co`n
dda^u nu+~a nhu+~ng trie^`u dda.i DDinh, Le^, Ly', Tra^`n, Le^,
Nguye^~n...? To^i mu+o+`ng tu+o+.ng ne^'u va`o trie^`u dda.i nha`
Nguye^~n ma` mo^.t ngu+o+`i na`o khu` kho+` ddu+a ra kha^?u hie^.u:
''Ye^u nu+o+'c la` ye^u nha`...Nguye^~n''! Co' pha?i dda~ la`m tro`
cu+o+`i cho the^' he^. chu'ng ta kho^ng? Ne^'u no'i ye^u nu+o+'c la`
ye^u xa~ ho^.i chu? nghi~a thi` mai kia, xa~ ho^.i chu? nghi~a qua ddi
ro^`i, mo^.t ngu+o+`i da^n Vie^.t Nam muo^'n ye^u nu+o+'c thi` se~
ye^u ca'i gi`? To^i kho^ng hie^?u nga`y nay ngu+o+`i ta co' nha^.n ra
ddu+o+.c su+. vo^ ly' cu?a kha^?u hie^.u do co+n so^'t tho+`i cuo^.c
ta.o ne^n na^`y va` de.p bo? no' ddi dde^? tra'nh tie^'ng cu+o+`i cho
ha^.u the^' chu+a?
VNN: Ca?m o+n Linh Mu.c. Khi quan ta^m ddu+a ra nhu+~ng nha^.n ddi.nh
tre^n dda^y, Linh Mu.c co' nghi~ ra(`ng mi`nh dda~ vu+o+.t ra ngoa`i
la~nh vu+.c cu?a ngu+o+`i Linh mu.c kho^ng? Ta.i sao?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: To^i pha?i tra? lo+`i du+'t khoa't la` kho^ng.
Ta.i sao to^i kha(?ng ddi.nh nhu+ the^'? Vi` to^i kho^ng nghi~ Linh
mu.c pha?i la` ngu+o+`i ddu+'ng be^n ngoa`i da^n to^.c, to^i kho^ng
nghi~ ra(`ng ca'c Linh mu.c pha?i la` nhu+~ng ngu+o+`i ca^m, nhu+~ng
ngu+o+`i ddie^'c tru+o+'c su+. ba^'t co^ng, ddo^.c ta`i, tho^'i na't,
ha^.n thu`... ddang xa?y ra trong lo`ng da^n to^.c va` ta`n pha' ti`nh
ddoa`n ke^'t da^n to^.c. To^i kho^ng nghi~ ca'c Linh mu.c la` nhu+~ng
ngu+o+`i ddu+o+.c hu+o+?ng chung su+. vinh quang, phu' quy' cu?a da^n
to^.c ma` la.i kho^ng ca?m tha^'y co' tra'ch nhie^.m khi go'p co^ng,
go'p su+'c dde^? mang la.i su+. ha.nh phu'c cho da^n to^.c mi`nh. Co'
ra^'t nhie^`u ngu+o+`i hie^?u la^`m ra(`ng, dda~ la` Linh mu.c thi`
chi? ne^n no'i ve^` Chu'a. Nhu+ the^' la` sai va` kho^ng hie^?u gi`
ve^` su+' me^.nh cu?a Linh mu.c. To^i xin ho?i, Chu'a la` ai va` Chu'a
o+? dda^u? Chi'nh Chu'a Gie^su dda~ no'i: ''Mo^~i khi ca'c con la`m
mo^.t ddie^`u gi` cho nhu+~ng ngu+o+`i anh em he`n ke'm nha^'t la`
chu'ng con la`m cho Tha^`y (Mt.25,40). Chi'nh Chu'a Gie^su dda~ tu+.
ddo^`ng hoa' mi`nh vo+'i nhu+~ng ngu+o+`i he`n ke'm nha^'t. Va^.y to^i
ke^'t lua^.n, Chu'a cu?a to^i chi'nh la` nhu+~ng anh em so^'ng vo+'i
to^i, nha^'t la` nhu+~ng ngu+o+`i cu`ng kho^?. Chu'a cu?a to^i chi'nh
la` ddo^`ng ba`o cu?a to^i, la` da^n to^.c cu?a to^i, la` nhu+~ng
ngu+o+`i ma` to^i co' su+' me^.nh mang la.i Ti`nh Thu+o+ng va` nie^`m
Hy Vo.ng cho ho.. Vo+'i tu+ ca'ch mo^.t Linh mu.c, to^i xin ba`y to?
la^.p tru+o+`ng: Kho^ng ai co' the^? tin lo+`i gia?ng ve^` Ti`nh Ye^u
Chu'a cu?a mo^.t Linh mu.c khi ngu+o+`i ta tha^'y vi. Linh mu.c ddo'
cha(?ng mo^.t chu't quan ta^m dde^'n su+. cu`ng kho^? cu?a nhu+~ng
ngu+o+`i kha'c, ye^n la(.ng tru+o+'c ca?nh ba^'t co^ng, tru+o+'c tie^n
la` cu?a chi'nh ddo^`ng ba`o mi`nh.
VNN: Linh Mu.c co' e nga.i ra(`ng tha'i ddo^. bao dung va` luo^n luo^n
tha thu+' cu?a Linh Mu.c se~ la` co+ ho^.i to^'t cho ta^.p ddoa`n hung
a'c CSVN hie^.n nay tie^'p tu.c ddo.a dda^`y ca'c Vi. tu ha`nh trong
nu+o+'c vi` ho. tin ra(`ng cu+' tha(?ng tay dda`n a'p nhu+~ng Vi.
na^`y ro^`i ke^'t cu.c cu~ng se~ ddu+o+.c ca'c na.n nha^n bao dung tha
thu+'? Ta.i sao?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Xu+a nay kinh nghie^.m cho tha^'y la` nhu
tha('ng cu+o+ng, nhu+o+.c tha('ng cu+o+`ng. Vi` la` mo^.t Linh mu.c,
ne^n to^i no'i Chu'a Gie^su, ne^'u nhi`n theo quan ddie^?m con
ngu+o+`i, Nga`i hoa`n toa`n tha^'t ba.i vo+'i ca^u no'i khi bi. treo
tre^n Tha'nh gia': ''Xin Cha tha cho ho. vi` ho. la^`m cha(?ng
bie^'t''(Lc.23,34). Nhu+ng kinh nghie^.m qua hai nga`n na(m, chi'nh
Ti`nh Ye^u va` su+. tha thu+' cu?a Chu'a Gie^su dda~ tha('ng. Nhu+~ng
the^' lu+.c tra^`n gian cho du` ta`n a'c va` hu`ng ma.nh to+'i mu+'c
na`o ro^`i cu~ng dda~ qua ddi he^'t, nhu+ng Tho^ng ddie^.p Ti`nh Ye^u
va` Hy Vo.ng cu?a Chu'a Gie^su, cu~ng nhu+ Tho^ng ddie^.p Tu+` Bi Hi?
Xa? cu?a DDu+'c Pha^.t Thi'ch Ca ca`ng nga`y ca`ng ddu+o+.c nhie^`u
ngu+o+`i ti`m dde^'n dde^? du`ng la`m a'nh sa'ng soi cho cuo^.c
ddo+`i. Ai da'm ba?o Chu'a Gie^su, DDu+'c Pha^.t Thi'ch Ca, vo+'i chu?
tru+o+ng tha thu+', la` nhu+~ng ngu+o+`i thua cuo^.c? Trong li.ch su+?
nha^n loa.i, to^i xin ho?i: Co' mo^.t che^' ddo^. ta`n a'c na`o co'
tuo^?i tho. ba(`ng gia'o ly' cao ca? Ti`nh Ye^u va` Tha Thu+' cu?a hai
DDa^'ng ma` to^i vu+`a dde^` ca^.p to+'i chu+a?
VNN: Ki'nh thu+a Linh Mu.c, ne^'u co' ca'c ca'n bo^., DDa?ng vie^n
Co^.ng sa?n Vie^.t Nam ddo.c Bu't Ky' na^`y, xin Linh Mu.c co' the^?
cho bie^'t nha^.n ddi.nh the^' na`o ve^` nhu+~ng suy nghi~ cu?a ho.?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: To^i ra^'t mong ca'c ca'n bo^. Co^.ng sa?n
Vie^.t Nam ddo.c Bu't ky' na^`y, nhu+ng pha?i ddo.c vo+'i thie^.n chi'
va` ddo.c to+'i do`ng chu+~ cuo^'i cu`ng. Theo to^i nghi~, ngoa.i
tru+` nhu+~ng ngu+o+`i dda~ co' tha`nh kie^'n hoa(.c nhu+~ng ngu+o+`i
muo^'n duy tri` mo^.t che^' ddo^. ba^'t co^ng dde^? thu? lo+.i, co`n
la.i nhu+~ng ca'n bo^. Co^.ng sa?n co' thie^.n chi' se~ tha^'y
ddu+o+.c ca'i nhi`n cu?a to^i, cu?a mo^.t Linh mu.c tu` nha^n du+o+'i
che^' ddo^. Co^.ng sa?n, nhi`n ve^` tu+o+ng lai cu?a da^n to^.c. To^i
bie^'t la` trong che^' ddo^. Co^.ng sa?n co' ra^'t nhie^`u ngu+o+`i
muo^'n ba`y to? la^.p tru+o+`ng da^n to^.c, nhu+ng vi` hoa`n ca?nh
ke^`m ke.p kho^ng cho phe'p, hoa(.c chu+a ti`m tha^'y ddu+o+.c nhu+~ng
ngu+o+`i co' la^.p tru+o+`ng trung dung tu+` phi'a ma` ho. va^~n nghi~
la` ddo^'i nghi.ch. To^i nghi~ ra(`ng, ne^'u co' can dda?m vu+o+.t qua
nhu+~ng ma('c mu+'u cu?a li.ch su+? thi` ngu+o+`i Vie^.t Nam chu'ng ta
co' ma^~u so^' chung ra^'t lo+'n dde^? no'i chuye^.n tu+o+ng lai cu?a
da^n to^.c Vie^.t Nam. To^i u+o+'c mong co' nhie^`u ca'n bo^., DDa?ng
vie^n Co^.ng sa?n ddo.c Bu't Ky' na^`y. To^i nghi~ ra(`ng nhu+~ng
ngu+o+`i Co^.ng sa?n co' thie^.n chi' va` tra(n tro+? tru+o+'c va^'n
na.n lo+'n cu?a da^n to^.c sau cuo^.c chie^'n tu+o+ng ta`n vu+`a qua
se~ co' chung ca'i nhi`n vo+'i to^i ve^` ma^~u so^' chung cu?a da^n
to^.c mi`nh. Co' ngu+o+`i ho?i to^i la` mu.c tie^u pho^? bie^'n ta^.p
Bu't Ky' na^`y o+? dda^u? To^i tra? lo+`i, cho ta^'t ca? ddo^`ng ba`o
Vie^.t Nam nhu+ng chu? ye^'u ma` to^i nha('m to+'i la` ddo^`ng ba`o
trong nu+o+'c.
VNN: Ngu+o+`i Linh Mu.c kho^ng ddu+o+.c tham gia ca'c co+ ca^'u chi'nh
tri. va` quye^`n lu+.c nha` nu+o+'c. Va^.y theo Linh Mu.c nghi~,
ngu+o+`i Linh Mu.c pha?i la`m ca'ch na`o dde^? ta.o du+.ng ddu+o+.c
mo^.t co+ ca^'u chi'nh quye^`n la`nh ma.nh dde^? ddem la.i ha.nh phu'c
thu+.c su+. cho nha^n da^n?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: To^i kho^ng nghi~ pha?i ca^`n o+? trong co+
quan cha'nh quye^`n mo+'i co' the^? go'p pha^`n xa^y du+.ng mo^.t
chi'nh quye^`n to^'t dde.p. DDa(.c bie^.t trong hoa`n ca?nh da^n to^.c
Vie^.t Nam, dda.i dda so^' ddo^`ng ba`o ne^'u kho^ng thuo^.c ve^`
mo^.t To^n gia'o na^`y thi` cu~ng thuo^.c ve^` mo^.t To^n gia'o kha'c.
Vi` the^', vai tro` hu+o+'ng da^~n du+ lua^.n cu?a ca'c Vi. chu+'c
sa('c To^n gia'o ra^'t co' a?nh hu+o+?ng. Ne^'u da^n to^.c chu'ng ta
co' ddu+o+.c mo^.t the^? che^' chi'nh tri. dda nguye^n, ca'c dda?ng
pha'i chi'nh tri. ddu+o+.c hoa.t ddo^.ng va` tham gia ddo+`i so^'ng
chi'nh tri. dde^? cu`ng nhau va`ke^`m che^' nhau trong vie^.c ddie^`u
ha`nh dda^'t nu+o+'c thi` lu'c ddo', vai tro` hu+o+'ng da^~n du+
lua^.n dde^? ba^`u ca'c dda.i bie^?u La^.p pha'p la.i ca`ng quan
tro.ng ho+n. Vi` the^', to^i ke^'t lua^.n, va^'n dde^` la` ca'c Linh
mu.c co' thu+.c su+. quan ta^m to+'i so^' pha^.n cu?a da^n to^.c mi`nh
hay kho^ng, chu+' kho^ng pha?i la` trong vi. tri' na^`y hoa(.c vi.
tri' kha'c.
VNN: Ca?m o+n Linh Mu.c. Tho+`i gian vu+`a qua, nhie^`u bie^'n
chuye^?n quan tro.ng dda~ xa?y ra vo+'i Gia'o Ho^.i Pha^.t Gia'o
Vie^.t Nam Tho^'ng Nha^'t (GHPGVNTN), dda(.c bie^.t ta.i que^ nha`.
Nha^n di.p na^`y, Linh Mu.c co' ddie^`u gi` muo^'n chia se? cu`ng
GHPGVNTN kho^ng?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Trong nhie^`u na(m la`m vie^.c chung vo+'i
ca'c To^n gia'o ba.n o+? ha?i ngoa.i, to^i ra^'t ca?m tho^ng su+. kho'
kha(n cu?a GHPGVNTN ta.i que^ nha`. To^i cu~ng dda'nh gia' cao y' chi'
tranh dda^'u ba^'t ba.o ddo^.ng cu?a GHPGVNTN trong vie^.c kie^n
cu+o+`ng ddo`i ho?i quye^`n tu+. do To^n gia'o trong nu+o+'c. Nha^n
di.p na^`y, to^i cu~ng muo^'n ba`y to? lo`ng qu'y me^'n cu?a to^i
ddo^'i vo+'i Pha^.t Gia'o la` mo^.t To^n gia'o lo+'n cu?a da^n to^.c
ma` to^i ra^'t ki'nh tro.ng. Gia'o ly' va` tinh tha^`n cu?a Pha^.t
Gia'o ra^'t ga^`n gu~i vo+'i ta^m ho^`n va` ne't sinh hoa.t cu?a da^n
to^.c Vie^.t Nam chu'ng ta. Ma(.c du` to^i la` mo^.t Linh mu.c nhu+ng
mo^~i khi bu+o+'c va`o mo^.t ngo^i Chu`a vo+'i lo^'i kie^'n tru'c
pha^`n nhie^`u mang ve? A' DDo^ng va` ca'ch thu+'c sinh hoa.t bi`nh
di., tha^n a'i va` ga^`n gu~i nhau cu?a ca'c Pha^.t Tu+?, to^i ca?m
tha^'y ti`nh da^n to^.c va` ba^`u khi' que^ hu+o+ng nhu+ ddang pha?ng
pha^'t dda^u dda^y. Khi nha('c to+'i Gia'o Ho^.i Pha^.t Gia'o Vie^.t
Nam Tho^'ng Nha^'t, to^i ho^`i tu+o+?ng la.i co' tho+`i va`o nhu+~ng
na(m 1960, vi` hoa`n ca?nh chi'nh tri. dda(.c bie^.t o+? mie^`n Nam,
co' lu'c dda~ xa?y ra mo^.t va`i su+. co. sa't ra^'t dda'ng tie^'c
giu+~a Co^ng Gia'o va` Pha^.t Gia'o, la`m su+'t me? ti`nh da^n to^.c
trong so^' ti'n ddo^` cu?a hai To^n gia'o lo+'n na`y. To^i pha?i ddau
lo`ng va` chua xo't khi nha('c la.i su+. kie^.n na^`y. To^i ha(`ng
ca^`u mong cho ti`nh tha^n a'i, ca?m tho^ng, su+. thu+o+ng me^'n va`
nha^.n ra nhau la` anh em trong dda.i gia ddi`nh da^n to^.c giu+~a
ti'n ddo^` ca'c To^n gia'o va` co' tie^'ng no'i chung trong vie^.c
ddo`i ho?i nhu+~ng quye^`n thie^ng lie^ng ca(n ba?n cu?a da^n to^.c.
Theo to^i nghi~, vai tro` ca'c To^n gia'o ra^'t ti'ch cu+.c trong
vie^.c sinh hoa.t va` hu+o+'ng da^~n con ddu+o+`ng da^n to^.c chu'ng
ta pha?i ddi vi` dda so^' ngu+o+`i Vie^.t Nam ne^'u kho^ng thuo^.c
ve^` mo^.t To^n gia'o na`y cu~ng thuo^.c ve^` mo^.t To^n gia'o kha'c.
Vi` ti'nh ca'ch sie^u vie^.t cu?a ca'c To^n gia'o, chu'ng ta pha?i
ta'ch To^n gia'o ra kho?i chi'nh tri., nhu+ng vi` i'ch lo+.i cu?a da^n
to^.c, chu'ng ta pha?i ga('n bo' To^n gia'o va`o vo+'i da^n to^.c
dde^? giu'p da^n to^.c hu+o+'ng to+'i nhu+~ng gia' tri. to^'t dde.p
nha^'t cu?a con ngu+o+`i ma` ca'c To^n gia'o chu? tru+o+ng. VNN: Tu+`
sau Te^'t Quy' Mu`i dde^'n nay, CSVN dda~ gia ta(ng ca'c cuo^.c dda`n
a'p va` ba('t bo+' nhu+~ng Nha` Tranh DDa^'u Cho Da^n Chu? Vie^.t Nam
trong nu+o+'c, ddie^?n hi`nh la` Quy' O^ng Pha.m Que^' Du+o+ng, Tra^`n
Khue^, Ba'c si~ Nguye^~n DDan Que^' va` tra('ng tro+.n ha(m do.a,
khu?ng bo^' nhie^`u ngu+o+`i kha'c nu+~a. Linh Mu.c nha^.n ddi.nh nhu+
the^' na`o ve^` nhu+~ng bu+o+'c leo thang dda`n a'p nghie^m tro.ng
na^`y cu?a CSVN?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Nhu+~ng hi`nh thu+'c khu?ng bo^', dde do.a,
dda`n a'p ddo^'i la^.p vo^'n la` so+? tru+o+`ng cu?a nhu+~ng ke? ye^'u
the^' ca^`m quye^`n. Su+. thay ddo^?i the^? che^' cu?a mo^.t nu+o+'c
bao gio+` cu~ng la` tie^'n tri`nh cha^.m va` nhie^`u ddau thu+o+ng,
co' khi ddo^?i ba(`ng gia' ma'u. To^i kho^ng u+o+'c mong chuye^.n
ddo^? ma'u na^`y xa?y ra tre^n que^ hu+o+ng, vi` ma'u da^n to^.c
Vie^.t Nam ddo^? ra dda~ qua' nhie^`u ro^`i. To^i chi? mong ra(`ng y'
chi' ngu+o+`i da^n bie^?u lo^. dde^? mong co' cuo^.c so^'ng bi`nh
dda(?ng se~ tua^`n tu+. tie^'n ha`nh nhu+ ve^'t da^`u loang, ba('t
dda^`u tu+` nhu+~ng ngu+o+`i co' tu+ tu+o+?ng ddo^'i kha'ng trong
chie^`u hu+o+'ng ba^'t ba.o ddo^.ng, nhu+ nhu+~ng ngu+o+`i tranh
dda^'u cho Nha^n quye^`n ta.i Vie^.t Nam ma` chu'ng ta nha('c to+'i
vo+'i su+. quy' me^'n va` ki'nh ne^? hie^.n nay.
VNN: Ca?m o+n Linh Mu.c. Tra~i qua 13 na(m kho^? na.n va` ddu+'ng
tru+o+'c hie^.n ti`nh a?m dda.m cu?a que^ hu+o+ng, Linh Mu.c u+o+'c
nguye^.n nhu+ the^' na`o ve^` tu+o+ng lai dda^'t nu+o+'c Vie^.t Nam?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: DDie^`u na^`y to^i no'i ra^'t ro~ trong pha^`n
cuo^'i cu?a Bu't Ky' To^i Pha?i So^'ng: To^i ca^`u nguye^.n cho Bo'ng
To^'i ddi qua va` toa`n da^n Vie^.t Nam cu`ng nhau hu+o+'ng ve^` vu`ng
A'nh Sa'ng cu?a Bi`nh Minh Da^n To^.c. Muo^'n dda.t ddu+o+.c y'
nguye^.n ddo', to^i nghi~ ra(`ng ta^'t ca? mo.i ngu+o+`i Vie^.t Nam
chu'ng ta pha?i du`ng ba`i ho.c li.ch su+? nhu+ ngo.n dde`n soi sa'ng
cho tu+o+ng lai va` pha?i co' can dda?m bu+o+'c ra ngoa`i su+. ra`ng
buo^.c cu?a qua' khu+' dda~ tro'i cha(.t da^n to^.c ta va`o su+. ha^.n
thu` oan nghie^.t trong suo^'t mo^.t giai ddoa.n da`i va` kho^ng ca^`n
thie^'t.
VNN: Xin Linh Mu.c mo^.t ca^u ho?i cuo^'i: Linh Mu.c co`n ddie^`u gi`
muo^'n no'i the^m cu`ng Quy' ddo^.c gia? cu?a VNN ve^` Bu't Ky' To^i
Pha?i So^'ng na^`y?
Lm Nguye^~n Hu+~u Le^~: Mo^.t la^`n nu+~a, to^i xin gu+?i ta^m ti`nh
tha^n a'i dde^'n vo+'i ta^'t ca? ddo^`ng ba`o tha^n me^'n. To^i u+o+'c
mong ddu+o+.c nhie^`u ngu+o+`i ddo.c va` chia se? vo+'i to^i nhu+~ng
kinh nghie^.m to^i dda~ ghi la.i trong Bu't Ky'. To^i ra^'t vui khi
gu+?i to+'i tay do^`ng ba`o tha^n me^'n cu?a to^i nhu+~ng do`ng ta^m
su+. ddo' vo+'i tro.n ve.n ti`nh ye^u da^n to^.c. Ta^.p Bu't Ky' na^`y
ddu+o+.c ra ddo+`i dde^? dda'p u+'ng chu? tru+o+ng khie^m nhu+o+.ng
cu?a to^i: ''Tha` chi? tha('p le^n mo^.t ngo.n dde`n, co`n ho+n ngo^`i
ddo' ma` nguye^`n ru?a bo'ng to^'i". DDe^? ba`y to? su+. ki'nh me^'n
ddo^.c gia?, ca' nha^n to^i va` nhu+~ng anh em phu. giu'p dda~ he^'t
su+'c co^' ga('ng su+?a lo^~i trong sa'ch, nhu+ng ne^'u co`n sai so't,
to^i u+o+'c mong su+. ca?m tho^ng cu?a ba.n ddo.c. Xin ha~y bo? qua
nhu+~ng sai so't va` nha^.n la^'y ta^m ti`nh quy' me^'n cu?a to^i
gu+?i ga^'m trong ta^.p Bu't Ky' na^`y.
Vo~ Trie^`u So+n: DDa.i die^.n cho tho^ng ta^'n VNN, con xin cha^n
tha`nh ca?m ta. Linh Mu.c dda~ da`nh nhie^`u suy nghi~ va` thi` gio+`
quy' ba'u cho VNN thu+.c hie^.n cuo^.c pho?ng va^'n ra^'t hu+~u i'ch
na^`y. Nha^n dda^y, VNN cu~ng xin tra^n tro.ng gio+'i thie^.u tru+o+'c
dde^'n toa`n the^? Quy' ddo^.c gia? Bu't Ky' TO^I PHA?I SO^'NG cu?a
Linh Mu.c Nguye^~n Hu+~u Le^~, mo^.t Bu't Ky' ra^'t ca?m ddo^.ng,
trung thu+.c va` ha^'p da^~n ddu'ng nhu+ nha^.n xe't cu?a Linh Mu.c
Peter Hoa`ng o+? New Zeraland: DDo.c xong chi? muo^'n....o+? tu`!
Con xin ki'nh chu'c Linh Mu.c do^`i da`o su+'c khoe? va` luo^n
ddu+o+.c bi`nh an trong Chu'a va` Me. Maria.