VietCatholic News (Thu+' Hai 7/7/2003)
Toa` To^?ng Gia'm mu.c Tha`nh pho^' Ho^` Chi' Minh
(Ho^.i ddo^`ng Gia'm mu.c Vie^.t Nam)
Ki'nh gu+?i :
- Cu. Chu? Ti.ch Quo^'c Ho^.i Nu+o+'c Co^.ng hoa` Xa~ ho^.i Chu?
nghi~a Vie^.t Nam
- DDo^`ng ki'nh gu+?i :
Cu. To^?ng Bi' thu+ Ban cha^'p ha`nh Trung u+o+ng DDa?ng Co^.ng sa?n
Vie^.t Nam
Cu. Chu? ti.ch Nu+o+'c
Cu. Thu? tu+o+'ng Chi'nh phu?
Nga`y 27 tha'ng 6 na(m 2003
- Ki'nh thu+a Cu. Chu? ti.ch,
- Chu'ng to^i dda~ nha^.n ddu+o+.c Ba?n du+. tha?o so^' 16 Pha'p
le^.nh ve^` To^n gia'o cu?a uy? ban Thu+o+`ng vu. Quo^'c ho^.i gu+?i
to+'i xin go'p y' kie^'n. Tuy nhie^n sau na`y, qua ca'c dda.i bie^?u
Co^ng gia'o trong Quo^'c ho^.i va` qua ma^'y tha`nh vie^n trong Ho^.i
ddo^`ng Tu+ va^'n To^n gia'o, chu'ng to^i co`n co' ddu+o+.c ca'c ba?n
du+. tha?o so^' 19 va` so^' 20.
- Sau khi nghie^n cu+'u ky~ Ba?n du+. tha?o cuo^'i cu`ng (so^' 20),
va` tham kha?o y' kie^'n ddo'ng go'p cu?a ca'c to^? chu+'c va` ca'
nha^n thuo^.c gio+'i Co^ng gia'o gu+?i cho ca'c co+ quan lie^n he^.,
chu'ng to^i co`n nghie^n cu+'u Sa('c le^.nh 234 S/L dda^`u tie^n cu?a
nu+o+'c ta ve^` To^n gia'o do chi'nh Chu? ti.ch Ho^` Chi' Minh ky'
nga`y 14-6-1955. Ngoa`i ra chu'ng to^i cu~ng ddu+o+.c ddo.c mo^.t ba`i
vie^'t ra^'t co' gia' tri. cu?a Gs.Ts. DDo^~ quang Hu+ng, thuo^.c
Vie^.n Nghie^n cu+'u To^n gia'o, ve^` dde^` ta`i Ho^` Chi' Minh va`
ne^`n ta?ng lua^.t pha'p to^n gia'o o+? nu+o+'c ta, dda(ng trong ta.p
chi' Nghie^n cu+'u To^n gia'o, so^' 3-2002 (Trg 3-13). Chi'nh vi`
va^.y, chu'ng to^i xin go'p y' nhu+ sau :
1. Cu~ng nhu+ ha^`u he^'t ca'c y' kie^'n ddo'ng go'p cu?a ca'c to^?
chu+'c, ca' nha^n thuo^.c gio+'i Co^ng gia'o no'i tre^n, chu'ng to^i
hoa`n toa`n nha^'t tri' vo+'i gia'o su+ DDo^~ quang Hu+ng, kha(?ng
ddi.nh ra(`ng Sa('c le^.nh 234 cu?a Ho^` Chu? ti.ch "la` va(n ba?n co'
ti'nh lua^.t pha'p tie^u bie^?u va` hoa`n chi?nh nha^'t cho nhu+~ng
co^'ng hie^'n quan tro.ng cu?a Ho^` Chi' Minh tre^n cha(.ng ddu+o+`ng
dda^`u tie^n xa^y du+.ng lua^.t pha'p to^n gia'o o+? Vie^.t Nam"
(bddd. trg 7), va` ra(`ng Sa('c le^.nh no'i tre^n "cu?a Chu? ti.ch
Ho^` Chi' Minh vo+'i nhie^`u ddie^`u khoa?n phong phu', he^. tho^'ng,
lie^n quan dde^'n ca'c hoa.t ddo^.ng to^n gia'o, la^`n dda^`u tie^n
pha?n a'nh ro~ quan ddie^?m, tha'i ddo^. cu?a Nha` Nu+o+'c ta trong
vie^.c the^? che^' hoa' chi'nh sa'ch tu+. do to^n gia'o cu?a mi`nh,
ddo^`ng tho+`i cu~ng dda~ bo^.c lo^. nhu+~ng tu+ tu+o+?ng nha^n va(n,
co' ti`nh co' li', gia?i quye^'t va^'n dde^` to^n gia'o theo cung
ca'ch Vie^.t Nam." (nt. Trg.11). Vi` the^', chu'ng to^i cu~ng nha^'t
tri' vo+'i ta'c gia? ba`i nghie^n cu+'u no'i tre^n ma` dde^` nghi. :
"Ho^m nay, ho+n lu'c na`o he^'t, chu'ng ta ca^`n pha?i 'ti`m dde^'n
ngo.n nguo^`n' cho bu+o+'c ddi ke^' tie^'p." (trg.12).
- Tha^.t va^.y, ne^'u Sa('c le^.nh 234 li.ch su+? cu?a Ho^` Chu? ti.ch
"co' ti'nh lua^.t pha'p tie^u bie^?u va` hoa`n chi?nh nha^'t", thie^'t
tu+o+?ng chu'ng ta ne^n tra^n tro.ng duy tri` va` bo^? sung cho ho+.p
vo+'i hoa`n ca?nh hie^.n nay. Trong tho+`i ky` ddo^?i mo+'i va` ho^.i
nha^.p, DDa?ng va` Nha` Nu+o+'c kho^ng ngu+`ng nha('c nho+? pha?i
dde^` cao tu+ tu+o+?ng Ho^` Chi' Minh, chu'ng to^i u+o+'c mong tu+
tu+o+?ng a^'y cu~ng ddu+o+.c the^? hie^.n mo^.t ca'ch tro.n ve.n trong
Pha'p le^.nh ve^` To^n gia'o.Sa('c le^.nh 234 tuy nga('n go.n, nhu+ng
la.i su'c ti'ch, ddu? ddie^`u. Chi? vo+'i mo^.t lo+`i mo+? dda^`u, 5
Chu+o+ng va` 16 DDie^`u, nhu+ng la.i dda(.t ra ddu+o+.c ne^`n ta?ng
vu+~ng cha('c cho mo^.t pha'p le^.nh lie^n quan dde^'n to^n gia'o,
phu` ho+.p vo+'i lua^.t pha'p quo^'c te^' (1). Va`, chi? vo+'i ma^'y
ca^u nga('n go.n sau dda^y, ddu? cho chu'ng ta tha^'y tinh tha^`n
co+?i mo+? cu?a Chu? ti.ch Ho^` Chi' Minh :
- DDie^`u 13 : "Chi'nh quye^`n kho^ng can thie^.p va`o no^.i bo^. ca'c
to^n gia'o",
- DDie^`u 3 : "Ca'c nha` tu ha`nh ngoa.i quo^'c ma` Chi'nh phu? Vie^.t
Nam Da^n chu? Co^.ng hoa` cho phe'p, thi` ddu+o+.c gia?ng dda.o nhu+
ca'c nha` tu ha`nh Vie^.t Nam.....",
- DDie^`u 9 : "Ca'c to^n gia'o ddu+o+.c phe'p mo+? tru+o+`ng tu+
thu.c. Ca'c tru+o+`ng tu+ thu.c pha?i da.y theo chu+o+ng tri`nh gia'o
du.c cu?a Chi'nh phu?. Ngoa`i gio+` da.y theo chu+o+ng tri`nh gia'o
du.c cu?a Chi'nh phu? co' the^? da.y the^m gia'o ly' cho nhu+~ng ho.c
sinh na`o muo^'n ho.c".
2. Theo DDie^`u 2 Chu+o+ng I cu?a Sa('c le^.nh 234 : "Ca'c nha` tu
ha`nh va` ca'c ti'n ddo^` dde^`u ddu+o+.c hu+o+?ng mo.i quye^`n lo+.i
cu?a ngu+o+`i co^ng da^n va` pha?i la`m mo.i nghi~a vu. cu?a ngu+o+`i
co^ng da^n", chu'ng to^i mong muo^'n ddie^`u na`y ddu+o+.c a'p du.ng
trong Pha'p le^.nh ve^` To^n gia'o. Ngoa`i ra, theo DDie^`u 5 cu?a
Sa('c le^.nh na`y : "Ca'c to^n gia'o ddu+o+.c mo+? tru+o+`ng dda`o
ta.o nhu+~ng ngu+o+`i chuye^n hoa.t ddo^.ng to^n gia'o cu?a mi`nh",
vi` the^', Nha` Nu+o+'c kho^ng ne^n ha.n che^' con so^' tuye^?n sinh,
dda(.t ra he^. tho^'ng "quota" cho tu+`ng ddo+n vi., qui ddi.nh tho+`i
gian nha^'t ddi.nh cho vie^.c tuye^?n sinh nhu+ hie^.n nay.
3. Chu'ng to^i ddo^`ng y' vo+'i nhie^`u ngu+o+`i cho ra(`ng DDie^`u 24
cu?a du+. tha?o Pha'p le^.nh (la^`n thu+' 20) bie^?u hie^.n y' muo^'n
can thie^.p qua' sa^u va`o no^.i bo^. to^n gia'o, khi buo^.c ca'c
chu+'c sa('c to^n gia'o, tuy` theo ca^'p ba^.c, pha?i ddu+o+.c Chi'nh
quye^`n trung u+o+ng hay ddi.a phu+o+ng cha^'p thua^.n va` co^ng
nha^.n ba(`ng va(n ba?n mo+'i ddu+o+.c hoa.t ddo^.ng. DDie^`u na`y
vu+`a kho^ng thu+.c te^', vu+`a la`m cho ca'c chu+'c sa('c to^n gia'o
qua' le^. thuo^.c va`o chi'nh quye^`n, de^~ sinh ra phie^`n toa'i va`
tie^u cu+.c.
4. Ve^` quan he^. ddo^'i ngoa.i, khi ddo.c Sa('c le^.nh 234, chu'ng
to^i tha^'y ra(`ng Ho^` Chu? ti.ch qua? la` mo^.t ca'i nhi`n ddi
tru+o+'c tho+`i dda.i khi vie^'t : "..... Rie^ng ve^` co^ng gia'o,
quan he^. ve^` to^n gia'o giu+~a Gia'o ho^.i Vie^.t Nam vo+'i Toa`
tha'nh La-ma~ la` va^'n dde^` no^.i bo^. cu?a co^ng gia'o." (Chu+o+ng
IV, DDie^`u 13). Trong khi vie^.c giao lu+u, ho^.i nha^.p quo^'c te^'
nga`y ca`ng tro+? ne^n bi`nh thu+o+`ng, va` nhu+~ng xa lo^. tho^ng tin
toa`n ca^`u ddang mo+? ro^.ng, chu'ng to^i dde^` nghi. su+?a la.i
Chu+o+ng IV cu?a du+. tha?o Pha'p le^.nh To^n gia'o theo tinh tha^`n
Ho^` Chu? ti.ch.
5. Va^.y, dde^? "pha't huy su+'c ma.nh dda.i ddoa`n ke^'t toa`n da^n
to^.c" vi` "da^n gia`u, nu+o+'c ma.nh, xa~ ho^.i co^ng ba(`ng, da^n
chu?, va(n minh", va` thu+.c hie^.n chi'nh sa'ch "to^'t dda.o dde.p
ddo+`i", chu'ng to^i dde^` nghi. Nha` Nu+o+'c ne^n la^'y Sa('c le^.nh
234 cu?a Ho^` Chu? ti.ch la`m ca(n ba?n cho Pha'p le^.nh ve^` nhu+~ng
hoa.t ddo^.ng to^n gia'o, chi? ca^`n thay ddo^?i no^.i dung Chu+o+ng
III cu?a Sa('c le^.nh na`y. Trong hoa`n ca?nh hie^.n nay, thie^'t
tu+o+?ng Nha` Nu+o+'c ne^n dda(.t ra ca'c nguye^n ta('c ho+.p ti`nh
ho+.p ly' dde^? gia?i quye^'t ca'c va^'n dde^` ve^` co+ so+?, dda^'t
ddai, nha` cu+?a cu?a ca'c to^n gia'o.
- Trong tinh tha^`n dda.i ddoa`n ke^'t da^n to^.c va` go'p pha^`n
pha't trie^?n dda^'t nu+o+'c, chu'ng to^i cha^n tha`nh go'p nhu+~ng y'
kie^'n tre^n dda^y cho Ba?n du+. tha?o Pha'p le^.nh ve^` to^n
gia'o.Ki'nh chu'c Cu. khang an va` ha.nh phu'c.
(A^'n Ky')
(Ghi chu' (1) Lua^.t Ta'ch ro+`i ca'c Gia'o Ho^.i va` Nha` nu+o+'c
cu?a Pha'p, 9-12-1905; Tuye^n ngo^n nha^n quye^`n cu?a Lie^n Hie^.p
Quo^'c, 10-12-1948 (DDie^`u 18); Co^ng u+o+'c quo^'c te^' ve^` ca'c
Quye^`n Da^n su+. va` chi'nh tri. ( DDie^`u 18); Co^ng u+o+'c Cha^u
A^u 1950.
* La' Thu+ cu?a DDu+'c TGM Pha.m Minh Ma^~n go+?i cho Tu Si~ va` Gia'o
Da^n ta.i Tha`nh Pho^'
VietCatholic News (Thu+' Hai 7/7/2003)
Tha`nh pho^' Ho^` Chi' Minh,
nga`y 2 tha'ng 7 na(m 2003
Toa` To^?ng Gia'm Mu.c
Tha`nh Pho^' Ho^` Chi' Minh
180 Nguye^~n DDi`nh Chie^?u - Qua^.n 3
9303828
oOo
Ki'nh gu+?i :
Quy' Cha,
Quy' Tu si~ nam nu+~
Quy' anh chi. em gia'o da^n
Gia'o pha^.n Tp. Ho^` Chi' Minh
Anh chi. em ra^'t tha^n me^'n,
Co' mo^.t so^' linh mu.c, tu si~ va` lua^.t su+ ho.c ta^.p tu+
tu+o+?ng Ho^` Chi' Minh ve^` to^n gia'o va` nha^.n tha^'y ra(`ng :
sa('c le^.nh ve^` to^n gia'o na(m 1955, do Chu? Ti.ch Ho^` Chi' Minh
ky', the^? hie^.n ro~ su+. to^n tro.ng quye^`n tu+. do cu?a con
ngu+o+`i :
To^n tro.ng quye^`n tu+. do ti'n ngu+o+~ng cu~ng nhu+ tu+. do kho^ng
ti'n ngu+o+~ng.
To^n tro.ng vie^.c no^.i bo^. cu?a ca'c to^? chu+'c to^n gia'o.
To^n tro.ng ta`i sa?n cu?a ca'c to^? chu+'c to^n gia'o
To^n tro.ng ca'c sinh hoa.t va` su+. tham gia cu?a ca'c to^? chu+'c
to^n gia'o va`o co^ng cuo^.c xa^y du+.ng va` pha't trie^?n dda^'t
nu+o+'c.....
Ne^n ho. co' ddo'ng go'p mo^.t so^' y' kie^'n. Nay to^i gu+?i nhu+~ng
y' kie^'n ddo' dde^'n tu+`ng gio+'i, gia'm mu.c, linh mu.c, tu si~,
gia'o da^n dde^? mo^~i gio+'i du+.a va`o ddo' the^m bo+'t, ddie^`u
chi?nh, bo^? xung, ro^`i mo^~i gio+'i gu+?i tri`nh cho Quo^'c Ho^.i y'
kie^'n cu?a mi`nh tru+o+'c nga`y 7.7.2003.
Mong mo^~i gio+'i chi.u kho' da`nh tho+`i gio+` cho vie^.c na`y, cu~ng
la` co^ng vie^.c xa^y du+.ng va` ddo^?i mo+'i dda^'t nu+o+'c nga`y
ca`ng co^ng ba(`ng, da^n chu? va` va(n minh ho+n.
Kinh chu'c anh chi. em bi`nh an cu?a Chu'a Kito^.
(A^'n ky')
G.B. Pha.m Minh Ma^~n
To^?ng Gia'm Mu.c