DDa?ng Co^.ng Sa?n Vie^.t Nam Qua Nhu+~ng Bie^'n DDo^.ng Trong Phong Tra`o
Co^.ng Sa?n Quo^'c Te^' \. (3)
( Nguye^~n Minh Ca^`n )
C\. Du+.ng le^n mo^.t ÐCS the^' gio+'i
Sau khi cu+o+'p ddu+o+.c chi'nh quye^`n ba(`ng mo^.t cuo^.c dda?o chi'nh
kha' de^~ da`ng (1917), Lenin ca`ng say su+a vo+'i nhu+~ng ke^'t lua^.n cu?a
mi`nh, dda~ ne^u ra trong sa'ch „Chu? nghi~a dde^' quo^'c la` giai ddoa.n
to^.t cu`ng cu?a chu? nghi~a tu+ ba?n“ (vie^'t na(m 1916) ma` nhu+~ng ke?
ta'n du+o+ng Lenin go.i la` „pha't kie^'n vi~ dda.i, co' y' nghi~a li.ch
su+? toa`n the^' gio+'i“\. Nhu+~ng ke^'t lua^.n ddo' la`: „chu? nghi~a dde^'
quo^'c la` giai ddoa.n chu? nghi~a tu+ ba?n gia~y che^'t“...“la` giai ddoa.n
cuo^'i cu`ng cu?a chu? nghi~a tu+ ba?n“\... „la` dde^m tru+o+'c cu?a ca'ch
ma.ng vo^ sa?n the^' gio+'i“\. Ðe^? ki.p ddo'n ca'i „dde^m tru+o+'c cu?a
ca'ch ma.ng vo^ sa?n the^' gio+'i“, dde^? la`m „ca'ch ma.ng vo^ sa?n the^'
gio+'i“ va` thie^'t la^.p „chuye^n chi'nh vo^ sa?n the^' gio+'i“, Lenin va`
dda?ng bolshevik thu+.c te^' ba('t tay chua^?n bi. tha`nh la^.p mo^.t
„dda?ng-ho^.i ki'n-a^m mu+u“ the^' gio+'i, tu+'c la` mo^.t „ÐCS the^'
gio+'i“, bao go^`m nhie^`u ÐCS theo hi`nh ma^~u „ÐCS bolshevik Nga“ o+? ca'c
nu+o+'c tre^n the^' gio+'i\. Ða^y chi'nh la` thu+.c cha^'t cu?a ca'i go.i
la` PTCSQT\.
Ve^` vie^.c tha`nh la^.p „ÐCS the^' gio+'i“ a^'y, nha` su+? ho.c D\.
Volkogonov (vie^.n si~ tho^ng ta^'n Vie^.n ha`n la^m khoa ho.c, tie^'n si~
trie^'t ho.c, tie^'n si~ su+? ho.c, trung tu+o+'ng cu?a qua^n ddo^.i xo^-
vie^'t, vo^'n la` mo^.t dda?ng vie^n co^.ng sa?n chi'nh tho^'ng ve^` sau
dda~ ti?nh thu+'c va` tro+? tha`nh nha` da^n chu? trie^.t dde^?) dda~ ke^?
la.i nhu+ sau: dde^? chua^?n bi. tha`nh la^.p to^? chu+'c quo^'c te^' ddo',
Lenin va` dda?ng bolshevik pha'i nhu+~ng agents cu?a co^ng an ma^.t vu. Nga
(Vecheka) dde^'n mo^.t so^' dda?ng xa~ ho^.i chu? nghi~a dde^? pha^n ho'a,
chia re~, lo^i ke'o, tuye^?n mo^. tay cha^n, cung ca^'p ta`i chi'nh, v.v\...
nha(`m ta.o ra „phe ta?“ la`m „ha.t nha^n“ dda^`u tie^n cu?a to^? chu+'c
„Quo^'c te^'“ mo+'i (xem: D.Volkogonov\. „Lenin\. Cha^n dung chi'nh tri.“\.
Hai ta^.p\. 1994, t\. 1\. Trong sa'ch na`y, o+? tr\. 272-273, 289-290\.
Volkogonov ddu+a ra nhie^`u ta`i lie^.u cu. the^? ve^` vai tro` cu?a co^ng
an ma^.t vu. Nga trong vie^.c tha`nh la^.p va` hoa.t ddo^.ng cu?a Quo^'c
te^' co^.ng sa?n, nhu+~ng ta`i lie^.u na`y da^~n tu+` kho lu+u tru+~ cu?a
QTCS, nay la` RSKHIDNI - Trung ta^m lu+u tru+~ va(n kie^.n li.ch su+? hie^.n
dda.i)\. Ho^`i na(m 1918, ngoa`i ÐCS bolshevik Nga, o+? cha^u A^u chi? co'
mo^.t ÐCS Ðu+'c nu+~a ma` tho^i, co`n ca'c no+i kha'c mo+'i chi? ddang
tho+`i ky` „thai nghe'n“ „phe ta?“ trong ca'c dda?ng xa~ ho^.i chu? nghi~a\.
Theo le^.nh cu?a Lenin, Bo^. tru+o+?ng ngoa.i giao Chicherin ra lo+`i ke^u
go.i tre^n dda`i pha't thanh gu+?i to+'i ta^'t ca? nhu+~ng ngu+o+`i co^.ng
sa?n cha^u A^u va` cha^u A' mo+`i ho. dde^'n Moskva tham du+. ho^.i nghi.\.
Kho^ng co' tie^'ng vang dda'p la.i, vi` cha(?ng ai dde^? y' dde^'n lo+`i
ke^u go.i ddo' ca?\. Cuo^'i cu`ng, chi? phu? du. ddu+o+.c mo^.t so^' tu`
binh nu+o+'c ngoa`i ddang o+? Nga tham gia cuo^.c ho.p, co^.ng the^m
Eberlain tu+` Ðu+'c dde^'n vo+'i mo^.t va`i ngu+o+`i nga^~u nhie^n na`o
dda^'y nu+~a\. Ga^`n mo^.t tua^`n le^~, ca'i nhu'm ngu+o+`i ddo', chu+a
dda^`y ba chu.c mo^'ng, gio^'ng nhu+ mo^.t bo.n a^m mu+u, ba`n ca~i nhau:
ne^n la^'y danh xu+ng cho cuo^.c ho.p nhu+ the^' na`o\? The^' la` nhu'm
ngu+o+`i ddo' quye^'t ddi.nh: cuo^.c ho.p la` „ho^.i nghi. co^.ng sa?n
quo^'c te^' dde^? tha`nh la^.p Ðe^. Tam Quo^'c te^'“\. Tuye^n ngo^n ky' te^n
17 (!?) ca'i go.i la` „ddoa`n dda.i bie^?u“, pha^`n lo+'n la` nhu+~ng ke?
vo^ danh tie^?u to^'t, va` nhu+~ng ngu+o+`i nga^~u nhie^n na`o dda^'y\. Co`n
„Ða.i ba'ch khoa toa`n thu+ xo^-vie^'t“ thi` phi.a the^m la` dda.i ho^.i
tha`nh la^.p Quo^'c te^' co^.ng sa?n (QTCS - Komintern) ho^`i tha'ng 3.1919
ta.i Moskva „co' ma(.t dda.i bie^?u cu?a ca'c ÐCS va` ca'c nho'm xa~ ho^.i
chu? nghi~a ta? pha'i cu?a 30 (!?) nu+o+'c“! Lenin dda(.t nhie^.m vu. chu?
ye^'u cho QTCS la` „dda^'u tranh gia`nh chuye^n chi'nh vo^ sa?n the^'
gio+'i“\. Ta.i „dda.i ho^.i“ ddo', mo.i va^'n dde^` ddu+a ra dde^`u do Lenin
va` bo^. chi'nh tri. (BCT) ÐCS bolshevik Nga quye^'t ddi.nh tru+o+'c ca?\.
Lenin dda~ tu+. tay vie^'t ra „21 ddie^`u kie^.n gia nha^.p QTCS“ nha(`m
cho.n lo.c ca'c dda?ng cho va`o Quo^'c te^' mo+'i\. Tha^m y' cu?a o^ng la`
muo^'n ta.o cho QTCS mo^.t hi`nh thu+'c to^? chu+'c cha(.t che~ ma` o^ng va`
ÐCS cu?a o^ng co' the^? na('m cha('c ddu+o+.c ngay tu+` dda^`u\. Do ddo',
nhu+~ng ngu+o+`i la~nh dda.o chu? cho^'t QTCS tu+` tru+o+'c dde^'n sau
pha^`n lo+'n dde^`u la` ca'n bo^. cu?a ÐCS bolshevik Nga hoa(.c la` nhu+~ng
tay cha^n trung tha`nh vo+'i ho.\. Chu? ti.ch dda^`u tie^n cu?a Ban cha^'p
ha`nh QTCS (tu+` na(m 1919) la` Zinoviev, u?y vie^n BCT cu?a ÐCS Nga, dde^'n
na(m 1926 Zinoviev bi. Stalin phe^' trua^'t, va` ve^` sau bi. ha`nh
quye^'t\. Co`n tu+` na(m 1926 dde^'n na(m 1929, chu? ti.ch ke^' nhie^.m la`
Bukharin, cu~ng la` u?y vie^n BCT cu?a ÐCS Nga, dde^'n na(m 1929 Bukharin
cu~ng bi. Stalin phe^' trua^'t, va` ve^` sau cu~ng bi. ha`nh quye^'t\.
Nguye^n ta('c to^? chu+'c cu?a QTCS la` ta^.p trung da^n chu?\. Nhu+ va^.y,
mo^~i ÐCS la` mo^.t pha^n bo^. (section) cu?a QTCS, pha?i phu.c tu`ng
nghie^m nga(.t theo he^. tho^'ng do.c dde^'n ca^'p cao nha^'t la` Ban cha^'p
ha`nh QTCS, ma` ban na`y tha^.t ra chi? la` ca'i du` che dda^.y su+. lu~ng
ddoa.n cu?a ta^.p
D.Volkogonov vie^'t: „Ban la~nh dda.o bolshevik tin tu+o+?ng mo^.t ca'ch
cuo^`ng ti'n ra(`ng chi? ca^`n ddo^'t le^n ngo.n dduo^'c ca'ch ma.ng the^'
gio+'i o+? Nga thi` to`a nha` cu~ ky~ re^.u ra~ cu?a ne^`n va(n minh nha^n
loa.i gio^'ng nhu+ tu'p le^`u go^~ mu.c na't se~ nhanh cho'ng ba('t lu+?a
va` cha'y bu`ng le^n\. Khi ddo.c die^~n va(n nha^n di.p ky? nie^.m na(m
thu+' nha^'t tha`nh la^.p Ðe^. Tam Quo^'c te^' ta.i phie^n ho.p long tro.ng
cu?a Xo^-vie^'t Moskva nga`y 6.3.1920, Lenin dda~ tuye^n bo^': „pha?i ddoan
cha('c (chu+~ in nghie^ng cu?a D.V.) ra(`ng tha('ng lo+.i cu?a ca'ch ma.ng
co^.ng sa?n la` kho^ng the^? na`o tra'nh kho?i“\. La~nh tu. nhu+~ng ngu+o+`i
bolsheviks ke^'t thu'c ba`i die^~n va(n cu?a o^ng ta ba(`ng nhu+~ng lo+`i
sau dda^y trong tie^'ng vo^~ tay hoan ho^ nhie^.t lie^.t: „\... tha('ng
lo+.i cu?a QTCS tre^n toa`n the^' gio+'i, va` trong mo^.t tho+`i ha.n kho^ng
xa la('m - tha('ng lo+.i ddo' dda~ ddu+o+.c ba?o dda?m“ (xem: Lenin V.I\.
Toa`n ta^.p, t\. 40, tie^'ng Nga, tr\. 209, 211)\. Pha?i co' mo^.t ta^`m
ma('t ca^.n thi. va` vo^ tra'ch nhie^.m dde^'n ky` la. mo+'i co' the^? tung
ra nhu+~ng lo+`i tuye^n bo^' ke^u vang ma` ro^~ng tue^'ch dde^'n the^'“
(xem: D.Volkogonov\. „Lenin\. Cha^n dung chi'nh tri.“\. Hai ta^.p\. 1994,
t\. 2, tr\. 271).
Ðe^? ga^y dda'm cha'y „ca'ch ma.ng“ o+? ca'c nu+o+'c, Lenin va` nhu+~ng
ngu+o+`i bolsheviks dda~ tung tie^`n cu?a, va`ng ba.c cho ca'c dda?ng tay
cha^n o+? ca'c nu+o+'c, ddo^`ng tho+`i pha'i nhu+~ng nho'm „agents“ (hoa.t
ddo^.ng vie^n) cu?a mi`nh ddem vu~ khi', ta`i lie^.u tuye^n truye^`n dde^'n
ca'c nu+o+'c ddang co' su+. su.c so^i trong da^n chu'ng (Hungarie, Ðu+'c,
Italia, Ba Tu+ (Persia), A^'A^n Ðo^., Trung Quo^'c...), ro^`i to^? chu+'c
ca'c nho'm khu?ng bo^' dde^? khi'ch ddo^.ng phong tra`o, ho`ng la^.t ddo^?
ca'c che^' ddo^. hie^.n to^`n va` thie^'t la^.p chuye^n chi'nh vo^ sa?n, hay
no'i theo tu+` ngu+~ tho+`i thu+o+.ng cu?a ho. ho^`i ddo' la` „xo^-vie^'t
ho'a ca'c nu+o+'c“\. Ho. dda(.c bie^.t chu' y' hai nu+o+'c la'ng gie^`ng
Hungarie va` Ðu+'c ddang co' bie^'n ddo^.ng\. Va` dde^'n tha'ng 3.1919,
nu+o+'c Co^.ng ho`a xo^-vie^'t Hungarie ra ddo+`i do la~nh tu. co^.ng sa?n
Bela Kun ddu+'ng dda^`u\. Lenin va` nhu+~ng ngu+o+`i bolsheviks Nga ha^n
hoan cu+.c ddo^.\. Lenin gu+?i ddie^.n nha^n danh dda.i ho^.i 8 ÐCS
bolshevik Nga cha`o mu+`ng vo+'i nhu+~ng ca^u nhu+ sau: „Ða.i ho^.i dda?ng
chu'ng to^i tin tu+o+?ng ra(`ng cha(?ng bao la^u nu+~a chu? nghi~a co^.ng
sa?n se~ tha('ng lo+.i tre^n toa`n the^' gio+'i\. Giai ca^'p co^ng nha^n Nga
se~ do^'c toa`n lu+.c vo^.i va~ giu'p ddo+~ ca'c ba.n\... Nu+o+'c co^.ng
ho`a co^.ng sa?n quo^'c te^' muo^n na(m!“ \. O^ng co`n gu+?i ddie^.n ma^.t
cho Bela Kun: „Ha~y cu+'ng ra('n\. Ne^'u trong so^' bo.n xa~ ho^.i chu?
nghi~a hay bo.n tie^?u tu+ sa?n, mo+'i theo ca'c ddo^`ng chi' nga`y ho^m
qua, ma` to? ra giao ddo^.ng ddo^'i vo+'i chuye^n chi'nh vo^ sa?n thi` ha~y
dda`n a'p ngay kho^ng thu+o+ng tie^'c\. Bi. xu+? ba('n - ddo' la` so^'
pha^.n ddu'ng lua^.t cu?a te^n he`n nha't trong chie^'n tranh“\. (Sddd, tr\.
276, 278)
Chu+a dda^`y mo^.t tha'ng sau o+? Bavaria (Ðu+'c), mo^.t chi'nh phu? do
ngu+o+`i co^.ng sa?n Evgheni Levine ddu+'ng dda^`u le^n na('m quye^`n\.
Chi'nh phu? na`y ga^'p ru't tie^'n ha`nh nhu+~ng nhie^.m vu. ca^'p ba'ch
cu?a chuye^n chi'nh vo^ sa?n: quo^'c hu+~u ho'a ca'c nga^n ha`ng, tha`nh
la^.p Ho^`ng qua^n, quy ddi.nh nga`y la`m vie^.c 8 tie^'ng, vo~ trang giai
ca^'p vo^ sa?n, co^ la^.p giai ca^'p tu+ sa?n\. Lenin cu~ng vo^.i va`ng
gu+?i ddie^.n ngay vo+'i mo^.t loa.t chi? thi. nhu+ sau: „\... dda~ vo~
trang co^ng nha^n chu+a, dda~ tu+o+'c vo~ khi' cu?a giai ca^'p tu+ sa?n
chu+a, dda~ ta(ng ga^'p ddo^i, ga^'p ba tie^`n co^ng cho ba^`n no^ng va` lao
co^ng chu+a, dda~ ti.ch thu toa`n bo^. gia^'y in va` ta^'t ca? ca'c nha` in
chu+a\... dda~ do^`n nha` o+? cu?a giai ca^'p tu+ sa?n o+? Munich dde^? cho
co^ng nha^n do.n dde^'n o+? ca'c nha` gia`u chu+a\... dda~ ba('t con tin
cu?a giai ca^'p tu+ sa?n chu+a\... dda~ ddo^.ng vie^n toa`n the^? co^ng
nha^n dde^? pho`ng thu? va` dde^? tuye^n truye^`n tu+ tu+o+?ng cho ca'c
vu`ng no^ng tho^n la^n ca^.n chu+a?“ (Sddd, tr\. 277)\. Lenin gu+?i nhu+~ng
pha'i vie^n cu?a o^ng mang theo chi? thi. va` nhu+~ng va li va`ng dde^'n
ngay nhu+~ng no+i ddang „xo^-vie^'t ho'a“ ddo'\. O^ng tin tu+o+?ng la` ca'ch
ma.ng dda~ ba('t dda^`u o+? cha^u A^u, va` cho ra(`ng ngo.n lu+?a ca'ch
ma.ng ddang bu`ng cha'y o+? Ðu+'c\. O^ng dda~ bi' ma^.t chua^?n bi. mo^.t
ddo^.i qua^n do Toukhachevsky chi? huy dde^? tha^'m nha^.p va`o Ðu+'c,
nhu+ng qua^n chu+a ki.p va`o thi` cuo^.c bie^'n ddo^.ng o+? Bavaria dda~ bi.
de.p ye^n\. Ðie^`u mong u+o+'c ve^` ca'ch ma.ng bu`ng le^n o+? Ðu+'c dda~
ddu+o+.c Trotsky bo^.c tue^.ch no'i ra: „\... nu+o+'c Ðu+'c xo^-vie^'t
tho^'ng nha^'t vo+'i nu+o+'c Nga xo^-vie^'t thi` ngay la^.p tu+'c se~ ma.nh
ho+n ta^'t ca? ca'c nu+o+'c tu+ ba?n go^.p la.i!“\. Trong o'c cu?a ca'c
la~nh tu. co^.ng sa?n Nga hie^.n le^n gia^'c mo+ ro~ ne't ve^` mo^.t „Lie^n
bang xo^-vie^'t A^u cha^u“, ro^`i mo^.t „Lie^n bang co^.ng sa?n The^'
gio+'i“ ma` ho. se~ la`m chu?\. Chi'nh tay Lenin dda~ ghi va`o lo+`i mo+?
dda^`u cu?a „Hie^'n pha'p Lie^n Xo^“ (ddu+o+.c co^ng bo^' na(m 1924) ca^u
sau: „Nha` nu+o+'c mo+'i xo^-vie^'t la`\... mo^.t bu+o+'c quye^'t ddi.nh
mo+'i tre^n con ddu+o+`ng tho^'ng nha^'t nhu+~ng ngu+o+`i lao ddo^.ng ta^'t
ca? ca'c nu+o+'c va`o Co^.ng ho`a Xa~ ho^.i chu? nghi~a Xo^-vie^'t The^'
gio+'i“\. Xin nha('c la.i mo^.t la^`n nu+~a: thu+.c cha^'t cu?a PTCSQT la`
the^' ddo'!
The^' nhu+ng, ca? o+? Hungarie la^~n o+? Bavaria, chi'nh quye^`n xo^-vie^'t
dda~ su.p ddo^?, va` cha^u Aa^u, cha^u My~ - no+i thu+.c te^' co' giai ca^'p
vo^ sa?n - thi` ye^n o^?n, ca'c la~nh tu. Moskva be`n hu+o+'ng ve^` phu+o+ng
Ðo^ng: A^'n Ðo^. , Trung Quo^'c, Mo^ng Co^?, Trie^`u Tie^n\... Nhu+ng sau
su+. kie^.n Hungarie va` Bavaria thi` „cuo^.c ca'ch ma.ng the^' gio+'i“ ma`
Lenin dda~ tie^n ddoa'n „ra^'t thie^n ta`i“ cu+' ta`n lu.i da^`n\. May thay
cho nha^n loa.i, ca'i mo^.ng tu+o+?ng cu?a Lenin va` nhu+~ng ngu+o+`i
bolsheviks Nga ddo^'t le^n dda'm cha'y ca'ch ma.ng the^' gio+'i, tha`nh
la^.p „Lie^n bang xo^-vie^'t A^u cha^u“, „Lie^n bang co^.ng sa?n The^'
gio+'i“ chi? la` a?o mo^.ng co`n na(`m la.i tre^n nhu+~ng ba`i ba'o, nhu+~ng
chi? thi. cu?a ho. ma` tho+`i gian dda~ phu? le^n mo^.t lo+'p bu.i da`y\.
Trong lu'c ddo', dda~ xa?y ra chuye^.n oa'i a(m cu?a li.ch su+?: „Lie^n
hie^.p A^u cha^u“ vo+'i ddu? mo.i co+ ca^'u, ke^? ca? nghi. vie^.n, to`a
a'n, ddo^`ng Euro\... ddang hoa.t ddo^.ng hu+~u hie^.u ma` la.i kho^ng do
nhu+~ng ngu+o+`i co^.ng sa?n bolsheviks Nga la^.p ra va` kho^ng co' chuye^n
chi'nh cu?a giai ca^'p vo^ sa?n!
>>>>> Co`n Tie^'p <<<